seksualiteit

Geeft Stiff Bull je seksleven vleugels? Dat blijkt tegen te vallen.

Thursday, November 3rd, 2016

door: Nick Boshuijer en Oscar Enklaar

Ben je een man en gaat het al jarenlang slecht met je relatie? Is de laatste keer dat je hebt gevreeën net zolang geleden als het eerste seizoen van Idols? Wellicht komt dat door erectieproblemen, maar als we het Algemeen Dagblad moeten geloven is er hoop. “Deze koffie geeft je een erectie die drie dagen blijft”, claimt AD.nl op 29 september 2016. De oplossing zou zitten in een bakje oploskoffie van het merk Stiff Bull. Nieuwscheckers rook een verdacht luchtje en besprak de werking van de koffie en de ingrediënten met experts. Onze conclusie: Stiff Bull is absoluut geen wondermiddel en het AD had er daarom nooit reclame voor mogen maken.

Op de website van Stiff Bull stelt het merk dat de driedaagse stimulerende werking wordt veroorzaakt door de kruiden tongkat ali, macawortel en guarana. Dat dit niet de enige ingrediënten zijn, komt ook naar voren in het artikel van het AD. Kort nadat de eerste berichten over Stiff Bull de internationale media bereikten, greep de Amerikaanse Food and Drug Administration namelijk in. Stiff Bull is helemaal niet natuurlijk: de stimulatie van de penis komt door de chemische stof desmethyl carbodenafil, beter bekend onder de naam sildenafil of Viagra®. De FDA meent dat deze stof in combinatie met medicatie tegen diabetes en hartziekten een dodelijke afloop kan hebben. Uroloog Jack Beck, die promoveerde aan de Universiteit Leiden, bevestigt dit. “Voor bepaalde patiënten, die nitraten als medicatie hebben, kan dit levensgevaarlijk zijn.” De vraag die echter niet wordt beantwoord door de FDA is of de receptuur van Stiff Bull inderdaad een driedaagse erectie bezorgt.

Lichamelijk onmogelijk

Gespecialiseerde artsen zijn het erover eens: het is lichamelijk onmogelijk om een erectie van drie dagen te hebben. Uroloog en wetenschapper Bert-Jan de Boer schreef diverse boeken over erectieproblemen en waarschuwt Nieuwscheckers voor de gevaren van een langdurige erectie: “Een erectie van zes tot acht uur is het absolute maximum.” Wanneer een erectie langer dan acht uur duurt, moet zelfs door een dokter worden ingegrepen. “Bij een erectie concentreert bloed zich rondom de penis, maar na verloop van tijd zorgt het ontbreken van vers bloed voor beschadiging van het weefsel van de zwellichamen.” De Boer stelt bovendien dat sildenafil niet effectief genoeg is voor een dagenlange erectie: “Na zo’n vier uur is dat middel uitgewerkt, daarnaast geef het geen constante erectie. Het werkt alleen als een patiënt ook geestelijk seksueel opgewonden raakt.” De Boer concludeert dat het artikel van AD.nl “pertinente onwaarheden” verkondigt en acht de kans aannemelijker dat Stiff Bull een stimulerend effect van drie uur geeft, dan van drie dagen.

Magische combinatie van ingrediënten?

Uroloog Jack Beck vult aan dat de overige ingrediënten van Stiff Bull ook onmogelijk het beloofde effect kunnen waarmaken. “Er zijn enkele studies die suggereren dat kruidensoorten als maca en tongkat ali het libido verhogen, maar echt goede studies ontbreken.” Guarana is een cafeïnevrucht die ook in diverse frisdranken, waaronder Red Bull is verwerkt: “Waarschijnlijk hebben ze daar hun naam op gebaseerd.” Prof. Dr. Kristiaan Demeyer van de Universiteit Brussel is specialist in de kruidenleer (fytotherapie) en laat weten dat de kracht ook niet kan zitten in een combinatie van alle ingrediënten. “De genoemde planten zijn mij in dit kader gekend en zijn zeer klassiek.” Demeyer stelt dat tongkat ali en de macawortel wel een hormonaal effect veroorzaken, maar dat doen ze alleen bij mannen met te lage testosteronwaardes. “Mannen die een normaal testosterongehalte hebben kunnen zelfs een averechts effect ondervinden.” Ook in combinatie met sildenafil zijn deze kruiden niet effectief genoeg: “Stiff Bull zet duidelijk in op meerdere paarden, het lijkt erop dat het de namen van natuurlijke ingrediënten misbruikt.”

Placebo-effect

Seksuoloog Hanneke Termeer van het AMC heeft nog nooit gehoord van erectiemiddelen met deze extreme werking. Volgens haar speelt het placebo-effect een grote rol in de werking van dit soort ‘medicijnen’. “Voor veel mannen werkt alleen het idee van een pilletje, of in dit geval een kop koffie ook al. Uiteindelijk zitten er in sommige gevallen helemaal geen stimulerende middelen in.”

Geen wondermiddel

We stellen vast dat het artikel van AD.nl feitelijk onjuist is en dat Stiff Bull zijn klanten voor de gek houdt. Nadat de FDA al concludeerde dat de ingrediënten in Stiff Bull niet natuurlijk zijn, stellen wij vast dat de koffie zijn beloftes onmogelijk kan waarmaken. De ingrediënten van de koffie zijn simpelweg niet krachtig genoeg om een driedaagse erectie te bezorgen. Bovendien is het lichamelijk onmogelijk om zo’n lange erectie te hebben. Het AD maakt met het artikel dus reclame voor kwakzalverij en had de feiten beter moeten onderzoeken.

Reactie Algemeen Dagblad

Tomas Riemens, de auteur van het stuk, laat ons weten dat het artikel op AD.nl in samenwerking met Het Laatste Nieuws is geschreven. Riemens vertrouwde de informatie van deze Belgische partner uit De Persgroep, waardoor hij zelf de feiten niet heeft gecontroleerd: “Ik heb de website van Stiff Bull bekeken en die vond ik betrouwbaar genoeg ogen.” Naar aanleiding van onze resultaten geeft Riemens aan dat er fouten zijn gemaakt bij het schrijven en plaatsen: “Het was eerlijker tegenover onze lezers geweest om eerst te onderzoeken of Stiff Bull echt werkt.” Riemens geeft ruiterlijk toe dat het artikel in dat geval hoogstwaarschijnlijk niet gepubliceerd zou zijn. Stiff Bull liet weten niet te willen reageren op deze factcheck.

Inmiddels zouden er ongeveer 200.000 bestellingen per maand bij Stiff Bull worden geplaatst. Het is zeer waarschijnlijk dat de consumenten van de koffie worden geconfronteerd met een ‘slappe bak’. Volgens uroloog De Boer is er een klein beetje hoop voor de tobbende man: “Het door toeval ontdekte Viagra® is nog altijd een zeer effectief erectiemiddel, maar dat werkt dus absoluut geen drie dagen.”

Foto: Pixabay.com, Creative Commons CC0

Vaak seks leidt niet tot hartproblemen bij oudere mannen

Tuesday, October 11th, 2016

door: Anouk van der Post en Anna Schouten

Net nu het taboe rondom ouderen en seks aan het verdwijnen is, kopte NU.nl op 6 september 2016: “Seks op leeftijd beter voor vrouwen dan voor mannen.” Oudere mannen die meer dan eens per week seks hebben, moeten oppassen voor hartproblemen. Editie NL nam deze stelling zonder aarzelen over. Stress zou het probleem zijn. Reden om het rustig aan te doen tussen de lakens? Nieuwscheckers sprak cardiologen en seniorenseksuologen en concludeert: het valt dat allemaal wel mee.

Het artikel van NU.nl is gebaseerd op een onderzoek van de Michigan State University. De gegevens waren afkomstig van het National Social Life, Health and Aging Project, waarin 2.204 mensen tussen de 57-85 jaar zelf de toestand van hun gezondheid bepaalden. De onderzoeksgroep werd onder andere gevraagd naar hartproblemen en naar de staat van hun seksleven: de hoeveelheid seksuele activiteit, de mate waarin zij genoten van seksueel contact, en eventuele problemen. De groep werd in 2005 voor het eerst bevraagd, en in 2010 opnieuw.

De onderzoekers brachten de frequentie en de kwaliteit van de seksuele activiteit in verband met cardiovasculaire problemen, zoals hoge bloeddruk, hartritmestoornis of ontstekingen aan het hart. Ze vertellen NU.nl dat de resultaten “verbazingwekkend” zijn: vaak seks zorgt voor hartproblemen bij oudere mannen. Vrouwen hebben daarentegen nergens last van. Een mogelijke verklaring die wordt gegeven: stress door prestatiedruk.

Twijfelachtig

De Volkskrant vindt de resultaten opmerkelijk en noemt het onderzoek twijfelachtig. “Als je de trap nog kunt beklimmen, kun je ook een ander beklimmen,” zegt hoogleraar cardiologie van het Radboud Universitair Medisch Centrum (UMC) Angela Maas in het Volkskrant artikel. Een klein probleempje: de Volkskrant heeft gekeken naar de risico’s van fysieke inspanning tijdens seksuele activiteit, terwijl in het onderzoek stress als mogelijk risico wordt genoemd.

Juist geen stress

Dan blijft de vraag bestaan of stress daadwerkelijk de boosdoener is. We spraken Nathalie Huitema, seksuoloog gespecialiseerd op het gebied van ouderen, die dit betwijfelt: “Het is mij niet bekend dat ouderen stress ervaren bij het hebben van seksueel contact. Ouderen zijn over het algemeen veel tevredener met hun seksleven, juist omdat er minder prestatiedruk is en ze beter in hun vel zitten.”

Wat de onderzoeksresultaten nog opmerkelijker maakt: er is onderzoek gedaan naar ouderen die een langdurige relatie hebben. Volgens Huitema ervaart deze groep juist minder stress. Medisch seksuoloog Woet Gianotten, consulent ‘gerontoseksuologie’, beaamt dit: “Binnen de groep ouderen met een vaste relatie is vaker acceptatie van het ouder worden. Bij een aanzienlijk deel van de oudere mannen lijkt een minder goede erectie geen argument om niet lekker te vrijen.”

Andere factoren van invloed

Het enige verband tussen veel seks en cardiovasculaire klachten dat Huitema uit het onderzoek kan halen, heeft te maken met medicatie: “In het onderzoek wordt gezegd dat mannen die veel seks hebben en erg tevreden zijn met hun seksleven waarschijnlijk ook seksuele medicatie nemen. Als je als man viagra gebruikt, heb je een grotere kans op een hartaanval.” Gianotten noemt daarnaast een andere factor die niet meegenomen is in het onderzoek: “Ze hebben het alleen over seksuele activiteiten tussen partners. Alle andere seks, dus masturbatie, is weggelaten. En dat heeft zeker ook cardiovasculaire effecten.”

Meerdere kritiekpunten

De onderzoeksgroep bestaande uit 57-85 jarigen vormt een kritiekpunt. Kun je een leeftijdsgroep met zo’n dertig jaar verschil bij elkaar gooien? Gianotten denkt van niet: “De groep van 57-67 jaar is echt heel anders dan de groep van 75-85 jaar.”

Een ander kritiekpunt: de gevonden resultaten zijn niet volledig causaal. Dit punt wordt bevestigd door Wouter Jukema, hoogleraar cardiologie van het Leiden UMC, die meent dat in dit soort artikelen “associatie met causaliteit” wordt verward. Ten slotte noemt Gianotten het verkeerd “dat de Amerikaanse ervaring van één onderzoek wordt overgeheveld naar Nederland.”

Mogelijke verbanden worden harde waarheid

NU.nl heeft een artikel geschreven dat gebaseerd is op een onderzoek met slechts mogelijke verbanden en verschillende kritiekpunten. Volgens Huitema was enige nuance daarom op zijn plaats geweest: “Het onderzoek spreekt in het resultatendeel veel over wat mogelijk een relatie kan hebben. In het artikel van NU.nl zijn deze relaties als een harde waarheid overgenomen.” Bovendien is er niet gelet op vergelijkbare onderzoeken met veelal tegenovergestelde resultaten. Gianotten bevestigt: “Uit longitudinale onderzoeken naar de relatie tussen seks en levensduur lijkt dat frequenter seks bij mannen zorgt dat ze langer leven.”

Seks geen gevaar

Goed nieuws dus voor oudere mannen: ze kunnen gewoon hun gang gaan in bed. Het lijkt niet aannemelijk dat hartproblemen daadwerkelijk worden veroorzaakt door veel seks. NU.nl – dat geen commentaar wilde geven – heeft zich gebaseerd op een twijfelachtig onderzoek en daar te grote conclusies uit getrokken.

Foto: Ian MacKenzie (Flickr, CC BY 2.0).

Ouders opgelet: seks toch niet onbelangrijk voor jongeren

Wednesday, November 4th, 2015

Door: Esha Metiary & Joyce Nafzger

“Romantiek voor jongeren belangrijker dan seks,” berichtten verschillende nieuwsmedia op 11 september. Uit een studie van de Universiteit Utrecht en de Rijksuniversiteit Groningen zou blijken dat jongeren meer waarde hechten aan romantiek dan aan seks. Dagboekanalyses van 183 tieners zouden uitwijzen dat ouders zich veel minder zorgen hoeven te maken dan tot nu toe de traditie was. Maar kun je aan de hand van opgeschreven hersenspinsels met zekerheid stellen dat seks een ondergeschikte rol speelt bij tieners? En komt de kop wel overeen met de uitkomst van het onderzoek?

Romantiek voor jongeren belangrijker dan seks, meldden NU.nl, Metro, AD.nl en vele andere media op 11 september. Bron was een ANP-bericht, gebaseerd op een presentatie van het project ‘Studies on Trajectories of Adolescent Relationships and Sexuality’ (STARS). Maar in hoeverre is een dagboek, in het bijzonder een tienerdagboek, een betrouwbare bron als het gaat om het openlijk uiten van gevoelens?

Dagboekanalyse betrouwbaar?

Marianne Cense, onderzoeker naar de seksuele gezondheid van jongeren bij kenniscentrum voor seksualiteit Rutgers, stelt dat seksualiteit te privé en te beladen is met taboes om er openlijk over te schrijven. “Als het gaat om zelfrapportage van jongeren over seksualiteit, kun je in het algemeen wel stellen dat jongeren (of volwassen) vast niet alles opschrijven of melden wat ze denken/fantaseren/doen op dit gebied.”

Oral historica Marie-Louisse Janssen, gespecialiseerd in gender en seksualiteit aan de Universiteit van Amsterdam, acht het juist wel waarschijnlijk dat jongeren hun seksuele gedachten en gevoelens uiten in onderzoeksdagboeken. Wel betwijfelt zij, net als Cense, of deze overeenkomen met de werkelijkheid. “De belangrijkste valkuil is dat wat mensen in een dagboek schrijven vaak gebaseerd is op wensen, verzinsels, fantasie, dromen en verlangens die lang niet altijd, of zelfs meestal niet, overeenkomen met de werkelijkheid en werkelijk gedrag. Dan wordt het een soort pornografie.” Op de vraag of zij de analyse van 183 tienerdagboeken ‘watervast’ genoeg vindt om de gekopte conclusie te trekken, antwoordt zij stellig: “Natuurlijk niet”.

Wieke Dalenberg van Project STARS verbaast zich over deze reacties. Zij beaamt dat seksualiteit een privacygevoelig onderwerp is, maar meent dat in de dagboekstudie juist getracht is een veilige setting te creëren. Bovendien hielden de adolescenten in kwestie geen traditioneel dagboek bij, maar een onderzoeksdagboek waarin expliciete vragen gesteld werden over seksualiteit. De vergelijking tussen de dagboeken en pornografie ziet Dalenberg niet. Zij acht de adolescenten capabel om hun gedrag en fantasieën van elkaar te onderscheiden: “De dagboekuitingen die ik gelezen heb, laten zich niet als ‘pornografisch’ omschrijven.”

(On)terechte bezorgdheid ouders

NU.nl stelt dat ouders zich minder zorgen hoeven te maken dan ze traditioneel deden. Cense vindt dat “nogal een aanname”. De conclusie dat ouders zich geen zorgen moeten maken, lijkt haar dan ook “niet iets wat de onderzoekers geconcludeerd zullen hebben, maar meer iets uit de koker van de journalist.”

Cense merkt in contact met leraren “dat ze verbaasd zijn dat de leeftijd waarop Nederlandse jongeren geslachtsgemeenschap hebben, nauwelijks zakt de afgelopen twintig jaar. Dat blijft rond de 17 jaar.” Een bevinding die het idee ‘de jeugd van tegenwoordig doet het steeds eerder en roekelozer’ tegenspreekt.

Volgens Dalenberg van Project STARS kan uit het onderzoek inderdaad niet de conclusie worden getrokken dat bezorgdheid van ouders onterecht is. Volgens haar is mogelijke bezorgdheid afhankelijk van iedere individuele situatie. “Voor sommige ouders is het gegrond om je zorgen te maken om je kind en andere ouders hoeven zich minder zorgen te maken, afhankelijk van het kind.”

Foutieve interpretatie

Er zijn nog meer kinken in de kabel van het nieuwsbericht. De kop komt volgens Dalenberg niet voort uit het volledige onderzoek, maar is gebaseerd op het deelonderzoek onder 300, dus niet 183, jongeren in verschillende deelstudies, waarvan de uitkomst is gemisinterpreteerd. Bovendien hebben er ‘slechts’ 1.300 en niet 13.000 jongeren deelgenomen aan het totale onderzoek. Deze numerieke onjuistheid in het oorspronkelijke ANP-bericht en de daarop gebaseerde nieuwsberichten is intussen aangepast.

Uit de resultaten blijkt niet dat voor jongeren ‘romantiek belangrijker is dan seks’, wel dat ze in de onderzoeksdagboeken relatief veel over romantiek schrijven. Dalenberg: “We zagen dat alle jongeren in bijna elke dagboekrapportage een onderwerp over de romantische aspecten van seksualiteit hebben beschreven. De jongeren die niet seksueel actief waren, rapporteerden geen onderwerpen over seksueel gedrag. De jongeren die wel seksueel actief waren, rapporteerden wel onderwerpen over seksueel gedrag, maar de frequentie was alsnog vrij laag in vergelijking met romantische onderwerpen.”

Seksueel actief of niet, adolescenten leggen in hun zelfrapportage eerder de nadruk op de romantische aspecten dan op seksueel gedrag zelf. Niet verrassend, volgens Dalenberg. “Seksueel gedrag gebeurt regelmatig in de context van een romantische relatie. Het is dus niet gek dat de dagelijkse beleving van jongeren meer bestaat uit romantische aspecten van seksualiteit.” Het waardeoordeel ‘romantiek voor jongeren belangrijker dan seks’ komt dus niet voort uit het onderzoek, maar is door de media toegekend.

Romantiek en seksualiteit beide van belang

Jawel, romantiek staat in relatie tot seksualiteit. En jawel, in zelfrapportage leggen jongeren de nadruk op de romantische aspecten, maar het STARS-onderzoek geeft geen uitsluitsel over het waardeoordeel van adolescenten. Nieuwsmedia trokken de overhaaste en foutieve conclusie dat romantiek belangrijker is voor jongeren dan seks. Dus nee ouders, helaas. Seksualiteit is tóch niet onbelangrijk voor uw jonge telgen. Maar wees gerustgesteld: hun dagboeken gaan eerder over een onschuldige eerste kus dan over de door u gevreesde ‘eerste keer’.

Foto: Luis Llerena (Stocksnap, CCo)

Wat is het beste tijdstip om seks te hebben?

Wednesday, October 28th, 2015

Door: Melanie Semil en Cristiana Terwilliger

Voor twintigers die klokslag 15:00 uur de liefde met elkaar bedrijven is er goed nieuws: als we de Telegraaf moeten geloven is dit het beste tijdstip om seks te hebben. Het artikel is gebaseerd op een onderzoek van Paul Kelley (universiteit van Oxford), die gespecialiseerd is in het effect van biologische ritmes op leerprocessen. De uitkomsten zijn het resultaat van jarenlange studie naar de biologische klok in verschillende leeftijdscategorieën. De Telegraaf stelt dat “een 20-jarige niet veel nodig heeft om zin te krijgen in seks, maar tijdens de energiepiek halverwege de middag blijk je pas echt goed in de mood te zijn.” Ook Daily Mail, Grazia en Beautify berichtten over het onderzoek. Maar zouden de tijdstippen voor de verschillende leeftijdsgroepen echt de beste seks opleveren? En bestaat er wel zoiets als een beste tijdstip?

Charlotte Snel, werkzaam op de gezondheidsredactie van de Telegraaf, vond het nieuws via de Telegraph en besloot het bericht over te nemen, omdat het nog niet in andere Nederlandse kranten gepubliceerd was. Ze checkte het nieuws niet, omdat het gebaseerd is op een grootschalig onderzoek. Daarnaast heeft de Telegraaf al eerder nieuwsberichten naar aanleiding van onderzoeken van Kelley gepubliceerd. Tevens ziet Snel de Telegraph als een betrouwbare bron: “Zeker in de categorie gezondheid halen ze vrijwel altijd goede onderzoeken aan, waardoor ik geen vraagtekens zette bij het artikel.” Ze heeft de inhoud vertaald en overgenomen, maar de kop zelf bedacht en zo pakkend mogelijk gemaakt.

Wat zegt het onderzoek?

De studie van Kelley en zijn collega’s – “Synchronizing education to adolescent biology: ‘let teens sleep, start school later’ – onderzoekt de negatieve gevolgen van vroeg opstaan. Daaruit blijkt dat de sociale tijd en de biologische klok in je adolescentiejaren met elkaar in conflict raken. Doordat school- en werktijden niet aan de biologische ritmes op verschillende leeftijden worden aangepast, kan dit leiden tot een systematisch, chronisch en onoverkomelijk slaaptekort. De studie vermeldt nergens op welk tijdstip je seks zou moeten hebben.

Even checken

Als je je tot Google zou richten om achter het beste sekstijdstip te komen, dan kom je aardig wat berichten tegen die elkaar tegenspreken. Zo meent hln.be dat dit om 05:48 zou zijn en het AD baseerde zich in 2012 op een onderzoek van Women’s Health (helaas niet meer op internet te vinden): zaterdagavond om 23:00 uur. Maar wat is nou het juiste antwoord en is dat er wel?

Volgens drs. Ellen de Groot, seksuoloog bij het LUMC en docent seksuologie aan de Universiteit Leiden, bestaat er geen beste tijd voor seks. “Dat is voor mensen heel afhankelijk van persoonlijke omstandigheden, wat zij onder seks verstaan en wat hun specifieke doel van de seks is.” Zij kon ons ook niet vertellen of er recentere onderzoeken waren.

Biologische klok

De Telegraaf-kop was wel stellig over het beste sekstijdstip, maar verschafte per leeftijdscategorie ook uitgebreide schema’s over dagindelingen. Hoe kijken deskundigen hier tegenaan?

“Een goed werkend dagritme heeft zeker te maken met de innerlijke klok. Daar is veel bewijs van in de literatuur; vooral bij dieren, maar ook bij mensen,” zegt Domien Beersma, hoogleraar Chronobiologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Beersma legt uit dat het leefpatroon zeker een belangrijke rol speelt in het biologische dagritme, omdat je biologische klok zich naar jouw ritme vormt. De dagindeling voor verschillende leeftijdsgroepen in het artikel in de Telegraaf berust volgens Beersma op speculaties: “In sommige aspecten zijn wel wetenschappelijke onderzoekingen terug te vinden, maar ik betwijfel of dit voor alle aspecten geldt.”

Ook Marijke Gordijn, onderzoeker Humane Chronobiologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft haar twijfels bij de schema’s die de Telegraaf beschrijft: “De schema’s gaan veel verder dan de inhoud van het wetenschappelijke onderzoek van Kelley.”

Wat vindt de onderzoeker zelf?

Paul Kelley is van mening dat de informatie over de biologische klok en de omschakelingen gedurende de dag in het artikel staan zoals het in de research staat uitgelegd. Maar over de uitspraken over seks is Kelley wel kritisch: “De schrijver van het artikel van The Daily Mail heeft mij benaderd, en toen heb ik heb expliciet gezegd dat seks wordt bepaald door sociale conventies. Seks is een privé-aangelegenheid en hangt ook erg af van iemands dagelijkse routine. Daarbij komt dat men als het om seks gaat vaak geen eerlijke antwoorden geeft. Dit hebben ze weggelaten.” Omdat de algemene boodschap – het feit dat onze biologische klok gedurende ons leven verschuift en het belang van natuurlijk wakker worden – wel in het artikel staat vermeld, vindt Kelley dat er een oprechte poging was om dit te communiceren.

Oordeel: twijfelachtig

Kelley vindt dat er een goede poging is gedaan om de algemene boodschap te communiceren, maar de Nederlandse deskundigen zetten allemaal hun vraagtekens bij de schema’s en de uitspraken van het artikel in de Telegraaf. Omdat zowel seksuologe De Groot als Kelley benadrukken dat seks erg afhankelijk is van je dagelijkse routine en het vrij persoonlijk is, kunnen we stellen dat er waarschijnlijk niet zoiets bestaat als één tijdstip waarop je als gehele leeftijdscategorie het beste seks kunt hebben. Doe het gewoon lekker wanneer het jou uitkomt.

Onderzoek homo-acceptatie was grabbelton voor journalisten

Monday, December 5th, 2011

door: Aida Brands

“Zoenende homo’s aanstootgevend”, kopte het Reformatorisch Dagblad op 6 september in een artikel over de homoacceptatie in Nederland. Trouw had diezelfde dag de kop “Homo’s in Nederland het meest geaccepteerd”. Gek genoeg baseerden beide kranten zich op hetzelfde onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), dat net verschenen was. Dit waren niet de enige verschillende berichten die dag. Ook de NOS (“Homo op werk vaak mikpunt van spot“) en het dagblad de Stentor (“Homo’s onveiliger door media”), hadden eigen homo-nieuws. Hoe is het mogelijk dat al deze media met zulke uiteenlopende interpretaties kwamen van hetzelfde onderzoek?  

De afgelopen maanden leeft de discussie over de acceptatie van homo’s in Nederland weer hevig op. Een aantal geweldsincidenten was reden voor het kabinet-Rutte om te kijken wat Nederlanders werkelijk vinden van homoseksualiteit. In opdracht van staatssecretaris Marja van Bijsterveldt startte het Sociaal Cultureel Planbureau twee onderzoeken. 

Twee onderzoeken op dezelfde dag 

Op dinsdag 6 september verschijnen vervolgens de resultaten van de onderzoeken onder leiding van onderzoekster Saskia Keuzenkamp. De twee lijken elkaar op het eerste gezicht tegen te spreken. In één onderzoek spreekt Keuzenkamp namelijk van stijging van de acceptatie van homoseksualiteit. Volgens dit onderzoek is Nederland zelfs de koploper van Europa. In het andere onderzoek komt juist naar voren dat bijna een derde van de homo’s zich gepest voelt op het werk. Bij lesbische vrouwen gaat het om 14 procent die negatieve reacties krijgt op het werk. 

Het lijkt vreemd om twee onderzoeken over hetzelfde onderwerp op dezelfde dag te publiceren. Vooral omdat deze niet eenduidig zijn over de acceptatie van de homo’s. Het SCP lijkt dit echter geen probleem te vinden. ,,De twee onderzoeken hebben het zelfde onderwerp, dus daarom publiceerden wij deze op dezelfde dag”, aldus SCP-voorlichtster Irma Schenk. Schenk zegt verder dat de twee rapporten niet tegenstrijdig hoeven te zijn. “Bovendien hebben wij de pers niet in de hand. Het komt wel vaker voor dat media de rapporten verkeerd oppikken”, aldus Schenk. 

Nieuws is een keuze 

Het feit is alleen dat geen enkele journalist het bij het verkeerde eind had. De journalisten lijken zich dan ook van geen kwaad bewust. Bert Monster, die er als redacteur bij het Reformatorisch Dagblad over schreef, zegt dat hij voornamelijk kijkt naar een interessant oogpunt. “Deze invalshoek heb ik zelf gekozen, maar ik kijk wel naar opvallende punten die er uitspringen en bij onze krant passen.” Trouw-redacteur Maaike van Houten deelt de mening van Monster: “Bij Trouw zijn wij niet bang het positieve in een verhaal te benaderen.” Nieuwswaardigheid staat centraal bij het schrijven van een artikel. Toch lijkt nieuwswaardigheid per journalist erg te verschillen. “Eigenlijk kun je uit nieuws kiezen wat het nieuws is”, zegt Van Houten, “de verschillende verhalen in de media zijn juist een voordeel, het is journalistieke vrijheid.” 

Dat lezers van verschillende kranten en nieuwssites daardoor een andere indruk krijgen van hetzelfde onderzoek, vindt Van Houten niet echt een probleem: “De waarheid is voor iedereen weer anders en is daarom toch maar relatief.” 

Betrouwbaarheid

Dat alle artikelen een deel van het SCP-onderzoek weergaven, wil nog niet zeggen dat ze allemaal even betrouwbaar waren. De meeste berichten beperkten zich tot een van de twee onderzoeken. Bij Trouw was de keuze snel gemaakt, nadat Van Houten had gesproken met onderzoekster Saskia Keuzekamp. “Het onderzoek over homo’s die gepest worden, was volgens de onderzoekster zelf niet helemaal betrouwbaar, omdat we niet kunnen zeggen dat homo’s vaker worden gepest dan hetero’s”, aldus Van Houten. Keuzekamp heeft namelijk niet onderzocht hoe vaak hetero’s op hun werk worden gepest. Betrouwbaarheid was ook een selectiecriterium bij het Reformatorisch Dagblad. “Het is niet dat ik dacht ‘dit verhaal van die homo’s hoeft er niet in’ maar er is weinig ruimte in de krant, dus dan kies je het leukst en het betrouwbaarst”, zegt Bert Monster. 

De NOS koos wel voor het onderzoek over gepeste homo’s op de werkvloer. Over de mogelijke onbetrouwbaarheid zegt redacteur Jurjen Boekraad: “Achteraf lijkt het er op dat het onderzoek niet grondig is gelezen en dat er kritischer naar gekeken had mogen worden.”

Uitgangspunten
RSS
TIP ONS!
  • arbeid (6)
  • archeologie (3)
  • beurshandel (1)
  • biologie (5)
  • cultuur (6)
  • dagelijks leven (25)
  • economie (15)
  • financiën (2)
  • gezondheid (15)
  • journalistiek (3)
  • mediahype (6)
  • medisch (63)
  • milieu (3)
  • misdaad (28)
  • Multicultureel (7)
  • natuur (8)
  • oorlog (2)
  • pedagogiek (9)
  • politiek (9)
  • psychologie (30)
  • Psychopathie (2)
  • religie (5)
  • seksualiteit (5)
  • Slaap (1)
  • Social media (3)
  • Sport (2)
  • Tandheelkunde (4)
  • Technologie (5)
  • uiterlijk en gezondheid (4)
  • Uncategorized (9)
  • verkeer (6)
  • voeding (8)
  • wetenschap (58)
  • Zorg (4)
  • De Nieuwe Reporter
  • Hans van Maanen
  • Journalistiek & Nieuwe Media
  • FHJ Factcheck
  • Regret the Error
  • Snopes