Posts Tagged ‘alcohol’

Kranten maken reclame voor dubieuze anti-katerpleister

Monday, November 19th, 2012

door: Gerline van der Giessen en Lucia van den Brink

Er is een nieuw middel op de markt dat een kater helpt voorkomen: de anti-katerpleister. Eind oktober schreven Metro, gevolgd door Spits, Telegraaf en Editie NL over de wonderpleister die – ontwikkeld door een Amerikaanse plastisch chirurg – dé oplossing zou zijn voor de vervelende gevolgen van te veel alcohol. Dat enthousiasme was voorbarig: kort daarna werd het middel in Engeland uit de handel gehaald. Een alcoholdeskundige van het Trimbos Instituut: ‘Een pleister tegen een kater? Onzin.’

Volgens de officiële website is de Bytox Hangover Prevention Patch, zoals de pleister officieel heet, simpel en te vergelijken met een nicotinepleister. Een uur voordat je begint met het drinken van alcohol plak je de pleister op en acht uur na het laatste glas verwijder je hem. De pleister zou verschillende vitamines en zuren (van onder andere açaibessen) bevatten, die je bij het drinken van alcohol verliest. Doordat deze vitamines langzaam aan het lichaam worden afgegeven, herstelt de natuurlijke balans zich.

Plastisch chirurg
De man achter de pleister blijkt de Amerikaanse plastisch chirurg Dr. Leonard Grossman. Wat weet een plastisch chirurg van katers? Grossman vertelt Nieuwscheckers dat hij per toeval de werking van vitamines tegen een kater ontdekte: “Toen een patiënt van me last had van een heftige kater, werd ik door de ouders gevraagd om te helpen. Als plastisch chirurg weet ik niks van het behandelen van katers af, maar een collega raadde me aan om mineralen en vitamines te gebruiken. Hierdoor was mijn patiënt binnen tien minuten op miraculeuze wijze genezen.” Hierop besloot Grossman dat hij meer mensen wilde helpen met zijn vondst en hij ontwikkelde de bytox-pleister.

Geen wetenschappelijk bewijs
Maar wat is de reactie van experts op het gebied van alcohol? Directeur van het Nederlandse Instituut voor Alcoholbeleid (STAP), Wim van Dalen, ziet dergelijke berichten regelmatig in de media verschijnen: “Steeds duikt er een nieuw idee op, maar toch is er is tot dusver geen enkel medicijn gevonden tegen een kater.” Ook Eva Ehrling van het Trimbos Instituut ziet een trend: “Er bestaan geen medicijnen en middelen die helpen tegen een kater. Zoiets is nog nooit wetenschappelijk bewezen. Eens in de zoveel tijd duiken dit soort bericht in de media op, maar deze zijn nooit ondersteund door wetenschappelijk bewijs.”

De pleister zou vol zitten met vitaminen en zuren van açaibessen die aan het lichaam worden afgegeven. Ehrling: “Een kater ontstaat door vochttekort in de hersenen, door uitdroging. Daar helpen vitaminen niet tegen. Het bericht is dus onzin.” Dit beaamt ook het Voedingscentrum: “Het enige middel dat wil helpen tegen een kater is veel water drinken, gelijk met alcohol of direct daarna.”

Toch blijft Dr. Grossman volhouden dat zijn pleisters wel degelijk helpen: “Grappig dat je zegt dat de hersenen uitgedroogd raken door het drinken van alcohol, ik heb hetzelfde geleerd. Dit klopt ook wel, want je nieren worden gestimuleerd waardoor je vaker naar het toilet moet en vocht verliest. We raden onze klanten daarom aan om goed te blijven drinken, maar dat is lang niet zo belangrijk als het – een uur van tevoren – plaatsen van de pleister.”

Gelukzoekers
Nieuwscheckers was blijkbaar niet de enige die twijfelde aan de pleister. Een dag na de aanprijzingen in Spits en Telegraaf kwam NOS op 3 met een kritisch bericht: Feestje? Even een anti-katerpleister plakken. Hierin doen verschillende Engelse organisaties zoals Drinkaware hun beklag over de pleister, die zij beschouwen als een excuus om nog meer te drinken. Volgens hen is het “compleet onverantwoord om dit soort producten te verkopen.”
Wat bovendien opvalt, is de promotionele toon van de artikelen in de diverse Nederlandse en Engelse media. Is hier niet gewoon sprake van reclame? De timing van het product en de berichtgeving zijn dubieus, zo net voor de feestdagen. Hebben we hier niet te maken met een slimme pr-truc? Voor Van Dalen (STAP) is het duidelijk: “De makers van deze pleister zijn pure gelukszoekers.”

Ondanks verschillende pogingen een reactie van de betreffende journalisten van Metro en Spits te krijgen, waren beiden niet beschikbaar voor commentaar. Kees de Graaff van Spits liet per email weten dat hij het te druk had, de stagiaire van Metro, die het bericht als eerste online had gezet, reageerde niet op de e-mails en was telefonisch niet bereikbaar.

Uit de schappen
Hadden wij tijdens onze research al zo onze bedenkingen over de werking van de pleister, na een bericht van The Independent op 7 november is het overduidelijk: de werking van de anti-katerpleister is op zijn minst discutabel. De Engelse toezichthouder op medicijnverkoop, het Medicines and Healthcare products Regulatory Agency (MHRA), heeft de fabrikant namelijk verboden te pleister nog langer te verkopen, omdat het product wordt aangeprezen als een geneesmiddel, hoewel er geen wetenschappelijk bewijs is voor de werking. De Bytox Hangover Patches zijn daarom per direct uit de schappen gehaald.

Gevaar van ‘sexy barvrouw’ komt niet voor in onderzoek

Thursday, October 18th, 2012

door: Emma O’Hare en Ellemijn Willemse

‘Sexy barvrouw lokt geweld uit’, kopt AD.nl op 10 september 2012: hoe meer seksuele lading er in een kroeg of club hangt, des te groter de kans op agressie onder de bezoekers. Vooral flirterige barvrouwen zouden geweld oproepen. Aldus ‘een onderzoek waarover De Telegraaf schrijft’. Het Algemeen Dagblad heeft het nieuws overgenomen van De Telegraaf. De onderzoekers zagen echter slechts één sexy serveerster. En die lokte geen geweld uit.

Het onderzoek waar De Telegraaf over schrijft, is het 96 pagina’s tellende rapport (pdf) Ingenomen en uitgehaald. Alcohol en geweld in Amsterdamse uitgaansettings. Ilse de Groot en Marco van der Land van de Vrije Universiteit deden dit onderzoek in samenwerking met de gemeente Amsterdam en politie Amsterdam-Amstelland. Het rapport is op 19 september gepresenteerd in een besloten expertmeeting in het Amsterdamse stadhuis, zonder dat de VU of de gemeente de resultaten samenvatten in een persbericht. Bij de aankondiging van de meeting ging het mis: De Telegraaf vernam volgens onderzoeker Van der Land dat Felix Rottenberg zou optreden als voorzitter, voor een vergoeding van ongeveer 2500 euro. De Telegraaf heeft het rapport vervolgens opgevraagd en er een nieuwsbericht over geschreven (‘Agressief door sexy barvrouw’). Dit heeft AD.nl overgenomen.

Boven het bericht vermeldt AD.nl het ANP als bron. Hoewel uit navraag bij het ANP blijkt dat het persbureau nooit over het onderzoek geschreven heeft, houdt een medewerker van AD.nl tegenover Nieuwscheckers vol dat dit wel de bron was. Duidelijk is in elk geval dat de AD-redactie het rapport zelf niet heeft ingezien.

Geen sexy barvrouw

De term ‘sexy barvrouw’ komt in het rapport niet voor, maar de kop komt niet helemaal uit de lucht vallen. Seksueel gedrag wordt in het hoofdstuk over eerdere, vooral buitenlandse studies genoemd als een van de acht mogelijke risicofactoren die door Graham en Homel in 2008 werden onderscheiden in een vergelijkbaar onderzoek: ‘In gelegenheden waar veel seksuele spanning heerst, bestaat een grotere kans op geweld en agressie. Barpersoneel kan hieraan bijdragen doordat schaars geklede meisjes drankjes verkopen.’ Het gaat dus helemaal niet om een conclusie uit het VU-onderzoek. Sterker nog: het is een deel van de theorie die gebruikt wordt voor het onderzoek dat pas veel later in het rapport gepresenteerd wordt.

Club Hot Fuss is de enige van de twaalf onderzochte clubs waar een sexy personeelslid wordt waargenomen: “Een sexy uitziend meisje verkoopt shotjes op de dansvloer waarbij zij vooral de jongens succesvol overhaalt om drank bij haar te kopen.” (p. 41)  Deze observatie wordt echter niet in verband gebracht met gewelddadig gedrag.

De Telegraaf (in de printeditie) en AD noemen ook ’kleine, jonge en vijandige portiers’ als veroorzakers van gewelddadig gedrag. Ook dit is onjuist: net als de schaars geklede barmeisjes worden zij wel genoemd in het literatuuroverzicht (p.21), maar in het Amsterdamse veldonderzoek bleken ze geen rol te spelen (p.74).

Drank, drukte, drang en dolheid

Wat concluderen de VU-onderzoekers dan wel? Het personeel van een uitgaansgelegenheid speelt een belangrijke rol in de hoeveelheid alcohol die wordt genuttigd. In veel van de bestudeerde clubs wordt gratis drank uitgedeeld, wordt er gestunt met drankprijzen en schenkt het personeel door aan duidelijk beschonken bezoekers. In sommige clubs zien we het barpersoneel het ‘goede’ voorbeeld geven door zelf alcoholhoudende dranken te drinken. Seksueel getint gedrag speelt een rol bij agressie in clubs, maar over sexy barpersoneel worden geen specifieke uitspraken gedaan.

Er spelen volgens Van der Land veel factoren mee in het ontstaan van geweld. Seksueel getint gedrag is daarbij niet de voornaamste. Het gaat bovendien altijd om een combinatie van factoren, alcohol speelt daarbij steevast een prominente rol. Veel drank in combinatie met drukte, drang en dolheid worden in de conclusie genoemd als de vier factoren die van invloed zijn op uitgaansgeweld. Bars en clubs waar het comfortgehalte laag is met luide muziek, weinig zitgelegenheid en waar een drukke, losbandige sfeer heerst, geven aanleiding tot agressie.

120 incidenten per dag

De auteur van het Telegraaf-bericht, Tjerk de Vries, schreef twee dagen later in de krant opnieuw over het rapport, samen met Nienke Oort: ’Avondje stappen risicovolle zaak’ (voor een deel overgenomen door AT5). Zoals de titel al doet vermoeden is dit artikel anders van inhoud. Niet alleen wordt de naam van het rapport dit keer wel genoemd, ook wordt de context van het onderzoek uitgebreid beschreven. De conclusie dat sexy barvrouwen voor agressief gedrag zorgen komt in dit bericht niet voor. Indrukwekkende cijfers wel.

Per dag zouden in Amsterdam 120 incidenten plaatsvinden met dronkaards en 25 geweldsslachtoffers vallen. Deze cijfers staan niet zo in het rapport, maar zijn door de Telegraaf-journalisten berekend op basis van het wel vermelde totaal: 243.578 incidenten in vijf en een half jaar. Dat sinds 2006 het aantal geweldsincidenten op uitgaanspleinen verdubbeld is, zoals De Telegraaf claimt, staat echter niet in het rapport. In tegendeel: op pagina 29 en 37 staat daar expliciet dat het aantal geweldsincidenten gelijk is gebleven. Woordvoerder Marjolein Koek van politie Amsterdam-Amstelland bevestigt dat dit de juiste cijfers zijn. Na verschillende pogingen een reactie van De Telegraaf te krijgen, is het enige wat Nienke Oort erover kwijt wil tegenover Nieuwscheckers: ‘Dat gegeven komt uit een ander rapport van de politie en die cijfers zijn geen nieuws. Dat is al lang bekend dat de geweldsincidenten zijn verdubbeld. Google maar.’

Conclusie

De artikelen van AD.nl en De Telegraaf over Amsterdams uitgaansgeweld bevatten onjuistheden. Het VU-onderzoek concludeert niet dat sexy barvrouwen in Amsterdamse kroegen en clubs geweld uitlokken. In het rapport wordt wel gesproken over seksueel getint gedrag als één van de vele factoren die aanleiding kunnen geven tot agressie. Alcohol speelt de grootste rol. Twee dagen na het artikel over de sexy barvrouw revancheert De Telegraaf zich door krasse cijfers die in het rapport verscholen zijn tot koop te promoveren: 120 incidenten met dronkaards en 25 gevallen van mishandeling per dag.  Dat het aantal incidenten op uitgaanspleinen sinds 2006 is verdubbeld, wordt echter door de VU-onderzoekers en politie tegengesproken. De comments staan open voor degene die ze van een bron voorziet.

Uitgangspunten
RSS
TIP ONS!
  • arbeid (6)
  • archeologie (3)
  • beurshandel (1)
  • biologie (5)
  • cultuur (6)
  • dagelijks leven (25)
  • economie (15)
  • financiën (2)
  • gezondheid (15)
  • journalistiek (3)
  • mediahype (6)
  • medisch (63)
  • milieu (3)
  • misdaad (28)
  • Multicultureel (7)
  • natuur (8)
  • oorlog (2)
  • pedagogiek (9)
  • politiek (9)
  • psychologie (30)
  • Psychopathie (2)
  • religie (5)
  • seksualiteit (5)
  • Slaap (1)
  • Social media (3)
  • Sport (2)
  • Tandheelkunde (4)
  • Technologie (5)
  • uiterlijk en gezondheid (4)
  • Uncategorized (9)
  • verkeer (6)
  • voeding (8)
  • wetenschap (58)
  • Zorg (4)
  • De Nieuwe Reporter
  • Hans van Maanen
  • Journalistiek & Nieuwe Media
  • FHJ Factcheck
  • Regret the Error
  • Snopes