Posts Tagged ‘CBS’

CBS-cijfers over daling jonge verdachten overdreven

Friday, November 7th, 2014

door: Justin Kevenaar en Samantha Wouterse

Misdaadcijfers van het CBS doen het goed in de media, maar vaak is het niet duidelijk welke factoren invloed hebben op deze cijfers. Nieuwscheckers zocht het uit bij het ANP-bericht ‘Aantal jonge verdachten van misdrijven daalt’ van 10 september 2014 en kwam tot de conclusie dat deze cijfers meer zeggen over het registratiesysteem dan over het aantal verdachten. “Het systeem is rampzalig”‘, vindt de politievakbond.

Volgens het ANP daalde in Nederland het aantal jonge geregistreerde verdachten, jongeren tussen de 12 en de 25 jaar, vanaf 2008 met 40 procent. Een opvallend grote daling, die ons onwaarschijnlijk in de oren klinkt.

Laten we eerst kijken hoe het aantal jonge verdachten zich de afgelopen jaren ontwikkelde. Uit onze tabel, samengesteld op basis van CBS-gegevens (hier en hier), blijkt: vanaf 1999 tot 2007 nam het aantal verdachten sterk toe. Daarna is er een sterke daling te zien en komt het aantal aangehouden verdachten weer uit op ongeveer het zelfde percentage als in 1999. De blauwe lijn geeft het percentage 12-17-jarige verdachten weer op het totaal aantal jongeren van die leeftijd, de groene lijn het aantal 18-25-jarigen.

In deze tabel zijn cijfers te zien van het aantal aangehouden verdachten en niet van het aantal geregistreerde verdachten. Dit omdat er geen cijfers zijn van het aantal geregistreerde verdachten van voor 2006. Wel maken de beide verdachtencijfers vanaf 2006 dezelfde trend door.

Onverklaarbare stijging

De criminaliteit onder jongeren is al jaren aan het dalen. Dit past in de internationale trend dat in grote steden de misdaad afneemt. Criminoloog Henk Elffers maakt uit slachtofferenquêtes en aangiftecijfers op dat in Nederland de criminaliteit onder de jeugd sinds 2002 daalt. Dat die daling pas sinds 2008 in de verdachtencijfers is terug te zien, kan hij niet verklaren. Wel zegt hij tegen Nieuwscheckers dat het politiebeleid veel invloed heeft op deze cijfers: “Als de politie bedenkt dat ze zich meer op x gaan richten, dan zie je ook dat x in de cijfers stijgt.”

Ido Weijers, bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht, uitte al in 2008 twijfel aan de cijfers. Volgens hem hebben stijgingen en dalingen in dit soort statistieken voor 75 procent te maken met  de efficiëntie van het politieregistratiesysteem. “De waarheid is dat de jeugdcriminaliteit al jaren op hetzelfde niveau ligt. De politieregistratie liet jarenlang een stijging zien (en recent een daling), maar dat zegt weinig over de ontwikkeling van jeugdcriminaliteit. De pakkans is zeer gering. Politiecijfers zeggen ook vooral iets over de activiteit van de politie”, aldus Weijers.

Rampzalig nieuw registratiesysteem

Dat de cijfers meer zeggen over de politie dan over de het aantal verdachten wordt nog duidelijker als we kijken naar de berichtgeving over het nieuwe landelijke registratiesysteem dat vanaf 2008 geleidelijk werd ingevoerd. Uit verschillende krantenberichten uit 2010 blijkt dat politieagenten het systeem omzeilen omdat het omslachtig is. Hierdoor worden veel processen verbaal niet meer opgenomen in het systeem.

Wat het effect daarvan op de cijfers is, blijft onduidelijk. Een woordvoerder van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC), dat onderzoek naar misdaad doet in opdracht van het Ministerie van Justitie, bevestigt wat ook in onderzoeken van het WODC te lezen valt: dat ook zij het effect ervan niet kennen. Zij baseren zich op de cijfers van het CBS.

Politievakbond: “Cijfers zijn volledig onbetrouwbaar”

Dat het effect van dit systeem niet genegeerd mag worden, wordt duidelijker met een bericht van de politievakbond zelf. Voorzitter Gerrit van de Kamp overhandigde in 2010 een zwartboek over het disfunctionerende registratiesysteem aan de voorzitter van de korpsbeheerdersraad. Aldus Van der Kamp tegen Nieuwscheckers.”De cijfers zijn volledig onbetrouwbaar! Naast dat rampzalige nieuwe systeem, is ook de aangiftebereidheid gedaald en dat werkt door in de statistieken. Het ernstige aan deze situatie is dat de cijfers rechtstreeks worden overgenomen door het CBS en vervolgens worden deze gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek en door de Tweede Kamer.”

Naast het nieuwe registratiesysteem zijn er ook andere factoren die invloed hebben op het aantal jonge verdachten. Zo blijkt uit rapporten van het WODC dat politieagenten de laatste jaren zaken vaker afdoen met een waarschuwing. Deze worden dus niet opgenomen in het systeem. Ook lijkt criminaliteit onder jongeren zich te verplaatsen naar de online wereld. En deze vorm van misdaad is lastiger op te sporen dan crime in de ‘echte’ wereld.

Reactie ANP

Dat criminaliteit onder jongeren daalt, daar zijn de meeste criminologen het over eens. Maar hoe sterk die daling is, blijft onduidelijk. Wat wel duidelijk wordt, is dat de verdachtencijfers voornamelijk de veranderingen in het politiebeleid representeren. En dat het onwaarschijnlijk is dat de misdaad eerst enorm steeg en nu flink daalt.

Hoewel het ANP vermeldt dat het nieuwe registratiesysteem van invloed is op de cijfers, zegt het niet of dit de cijfers verhoogt of verlaagt. De inzichten van criminologen en andere betrokkenen buiten het WODC blijven buiten beeld.

Het ANP voert aan dat voor het bericht het WODC gebeld is en dat er verder geen aanleiding was om het persbericht van het CBS in twijfel te trekken, omdat er geen feitelijke onjuistheden in staan. Dat neemt volgens Nieuwscheckers niet weg dat de cijfers weinig zeggen over de criminaliteit onder jongeren.

Nieuwe ouderen-onderzoek rammelt

Tuesday, October 22nd, 2013

door: Eline van den Hout en Cindy Huijgen

Toekomstige bejaarde denkt niet aan aftakeling schrijft wetenschaps-journalist Joep Engels op 15 september in Trouw. Het artikel is gebaseerd op een onderzoek over de ‘nieuwe ouderen’ van zorgondernemersorganisatie ActiZ en adviesbureau Bureauvijftig. Het onderzoeksrapport en de samenvatting ervan spreken elkaar echter tegen. Tevens kloppen cijfers niet met de gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Bovendien heeft ActiZ er belang bij dat de ‘nieuwe ouderen’ als een aparte groep in de samenleving worden gezien.

“Engels heeft de goede conclusies uit het onderzoek getrokken, ik ben tevreden”, liet Arjan in ‘t Veld, directeur van Bureauvijftig, Nieuwscheckers weten. Op het eerste gezicht lijkt het inderdaad dat Engels de juiste conclusies heeft getrokken. Op basis van de online beschikbare samenvatting en de infographic valt er niets op het artikel aan te merken. Nieuwscheckers vermoedt echter dat dit komt doordat het artikel alleen gebaseerd is op deze twee documenten. Alles wat Engels schrijft is hier namelijk in terug te vinden, met uitzondering van de laatste alinea. Na getouwtrek met de betrokken organisaties mocht Nieuwscheckers uiteindelijk het onderzoeksrapport inzien.

In de afsluitende alinea beweert Engels dat driekwart van de 50-plussers alleen woont. Dit staat op één bladzijde van het onderzoeksrapport: het referentiekader, een onderdeel van de inleiding. Volgens cijfers van het CBS was dit op  1 januari 2013 slechts een kwart. Bovendien staan in de bijlage van het onderzoeksrapport wel de gegevens die met het CBS overeenkomen vermeld. Op de vraag ‘Wat is uw gezinssituatie?’ antwoordde maar 27 procent van de deelnemers dat ze alleen wonen. Deze fout versterkt het vermoeden dat Engels zich heeft gebaseerd op de bladzijden die het onderzoek samenvatten. Nieuwscheckers nam het onderzoeksrapport daarom onder de loep.

Marketingterm?
Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de ActiZ-campagne ‘Het Nieuwe Ouder Worden‘. De benoeming ‘nieuwe ouderen’ roept vragen op. Hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam Dirk Sikkel doet onderzoek naar ouderen en vergrijzing. Hij denkt dat ‘nieuwe ouderen’ een marketingterm is. “Het wordt gebruikt om interessant te doen en aandacht te trekken.” Als er al gebruik van die term gemaakt kan worden, gaat het volgens Sikkel om mensen van de babyboom. Zij zijn op dit moment dus 50 tot 67 jaar. “Om ze allemaal op dezelfde manier te behandelen is vreemd. Er gebeurt nogal wat na je vijftigste.”

In een filmpje over de ActiZ-campagne wordt gesteld dat ouderen tegenwoordig een steeds actievere rol in de samenleving willen spelen. Ze zijn mondiger, weten wat goed voor ze is en willen daar naar kunnen handelen. “ActiZ is blij met de opkomst van de nieuwe ouderen. De vergrijzing maakt dat we ouderenzorg simpelweg niet meer kunnen veroorloven. ActiZ wil het nieuwe ouder worden daarom ook flink stimuleren”, zegt de verteller in het promotiefilmpje. De zorgondernemersorganisatie heeft er dus belang bij dat de ‘nieuwe ouderen’ als een aparte groep in de samenleving worden gezien.

Ruim 3100 ouderen zijn voor dit ‘Grote Nieuwe Ouder Worden Onderzoek’ ondervraagd. De website van ActiZ vermeldt dat het onderzoek gericht is op de groep die tussen nu en de komende twintig jaar als zorgklant instroomt. Maar het onderzoek lijkt representatief voor alle 50-plussers, er zijn zelfs mensen boven de tachtig ondervraagd. Slechts 2 procent van de deelnemers van het onderzoek noemde zich een ‘nieuwe oudere’, de meerderheid (23 procent) koos voor de aanspreekvorm ‘50-plusser’.

Schrikbeeld
“Veroudering, aftakeling en de dood zijn nog ver weg”, schrijft Joep Engels in Trouw. Uit zijn artikel blijkt dat 50-plussers niet graag aan ouder worden denken en “er maar het beste van maken”. De ondervraagden lijken dit echter tegen te spreken. Op de vraag “Vindt u het leuk om ouder te worden?” antwoordden ongeveer evenveel mensen eens als oneens. De helft was neutraal. Een meerderheid (66 procent) kon het ouder worden zelfs makkelijk accepteren. Ouder worden op zich blijkt dus niet zo’n groot probleem.

De journalist van Trouw schrijft in zijn artikel ook dat 50-plussers liever niet in een zorginstelling belanden. “Een verhuizing naar een zorginstelling is het grote schrikbeeld.” Dit blijkt niet uit het onderzoek. Slechts 19 procent van de ondervraagden noemt dit als grote angst. Voor meer dan de helft van hen is mentale achteruitgang het ergste van ouder worden. Bovendien is maar 37 procent niet bereid om naar een zorginstelling te verhuizen als de gezondheid achteruit gaat. Een groot deel heeft hier geen mening over. Als wonen in een zorginstelling onvermijdelijk is, zegt nog maar 18 procent niet bereid te zijn om te verhuizen.

Dun onderzoek
Over de conclusie dat ouderen zich niet met de toekomst bezighouden, verschillen deskundigen van mening. Volgens socioloog René Schalk, hoogleraar aan Tilburg University, blijkt uit meerdere onderzoeken dat deze bevinding klopt. Hij verwijst onder meer naar een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Dit is een organisatie die verbonden is aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Sikkel vindt het vreemd dat Trouw een nieuwsartikel over het onderwerp publiceerde: “Het is al tientallen jaren bekend dat ouderen zich niet druk maken om hun toekomst.” Jan Baars, deskundige op het gebied van de ‘nieuwe ouderen’ en hoogleraar aan de Universiteit voor Humanistiek, heeft echter kritiek: “Ik ben niet bij het onderzoek betrokken geweest, maar ik vind het een rare conclusie. Veel mensen maken zich wel zorgen, soms zelfs te veel.”

Dat Engels in zijn artikel kritischer over het onderzoek kon en moest zijn, is duidelijk. “De redactie van Trouw is maar klein. Een aantal jaar geleden is de wetenschapsredactie onderdeel geworden van de nieuwsdienst”, verklaart de wetenschapsjournalist die normaal over bètawetenschappen schrijft. Ouderenzorg is niet zijn onderwerp. Bovendien blijkt tijdgebrek ook een grote factor. De journalist had een uur de tijd. In die tijd achterhaalde hij het rapport, nam hij 50 bladzijden van het onderzoek door en schreef hij het nieuwsbericht. Engels geeft toe dat hij niet trots op het artikel is. “Het was erg lastig om er een duidelijk nieuwsbericht van te maken met één boodschap. Ik vond het zelf nogal een dun onderzoek en was na 100 woorden eigenlijk wel klaar.”

Uitgangspunten
RSS
TIP ONS!
  • arbeid (6)
  • archeologie (3)
  • beurshandel (1)
  • biologie (5)
  • cultuur (6)
  • dagelijks leven (25)
  • economie (15)
  • financiën (2)
  • gezondheid (15)
  • journalistiek (3)
  • mediahype (6)
  • medisch (63)
  • milieu (3)
  • misdaad (28)
  • Multicultureel (7)
  • natuur (8)
  • oorlog (2)
  • pedagogiek (9)
  • politiek (9)
  • psychologie (30)
  • Psychopathie (2)
  • religie (5)
  • seksualiteit (5)
  • Slaap (1)
  • Social media (3)
  • Sport (2)
  • Tandheelkunde (4)
  • Technologie (5)
  • uiterlijk en gezondheid (4)
  • Uncategorized (9)
  • verkeer (6)
  • voeding (8)
  • wetenschap (58)
  • Zorg (4)
  • De Nieuwe Reporter
  • Hans van Maanen
  • Journalistiek & Nieuwe Media
  • FHJ Factcheck
  • Regret the Error
  • Snopes