Posts Tagged ‘nu.nl’

Vaak seks leidt niet tot hartproblemen bij oudere mannen

Tuesday, October 11th, 2016

door: Anouk van der Post en Anna Schouten

Net nu het taboe rondom ouderen en seks aan het verdwijnen is, kopte NU.nl op 6 september 2016: “Seks op leeftijd beter voor vrouwen dan voor mannen.” Oudere mannen die meer dan eens per week seks hebben, moeten oppassen voor hartproblemen. Editie NL nam deze stelling zonder aarzelen over. Stress zou het probleem zijn. Reden om het rustig aan te doen tussen de lakens? Nieuwscheckers sprak cardiologen en seniorenseksuologen en concludeert: het valt dat allemaal wel mee.

Het artikel van NU.nl is gebaseerd op een onderzoek van de Michigan State University. De gegevens waren afkomstig van het National Social Life, Health and Aging Project, waarin 2.204 mensen tussen de 57-85 jaar zelf de toestand van hun gezondheid bepaalden. De onderzoeksgroep werd onder andere gevraagd naar hartproblemen en naar de staat van hun seksleven: de hoeveelheid seksuele activiteit, de mate waarin zij genoten van seksueel contact, en eventuele problemen. De groep werd in 2005 voor het eerst bevraagd, en in 2010 opnieuw.

De onderzoekers brachten de frequentie en de kwaliteit van de seksuele activiteit in verband met cardiovasculaire problemen, zoals hoge bloeddruk, hartritmestoornis of ontstekingen aan het hart. Ze vertellen NU.nl dat de resultaten “verbazingwekkend” zijn: vaak seks zorgt voor hartproblemen bij oudere mannen. Vrouwen hebben daarentegen nergens last van. Een mogelijke verklaring die wordt gegeven: stress door prestatiedruk.

Twijfelachtig

De Volkskrant vindt de resultaten opmerkelijk en noemt het onderzoek twijfelachtig. “Als je de trap nog kunt beklimmen, kun je ook een ander beklimmen,” zegt hoogleraar cardiologie van het Radboud Universitair Medisch Centrum (UMC) Angela Maas in het Volkskrant artikel. Een klein probleempje: de Volkskrant heeft gekeken naar de risico’s van fysieke inspanning tijdens seksuele activiteit, terwijl in het onderzoek stress als mogelijk risico wordt genoemd.

Juist geen stress

Dan blijft de vraag bestaan of stress daadwerkelijk de boosdoener is. We spraken Nathalie Huitema, seksuoloog gespecialiseerd op het gebied van ouderen, die dit betwijfelt: “Het is mij niet bekend dat ouderen stress ervaren bij het hebben van seksueel contact. Ouderen zijn over het algemeen veel tevredener met hun seksleven, juist omdat er minder prestatiedruk is en ze beter in hun vel zitten.”

Wat de onderzoeksresultaten nog opmerkelijker maakt: er is onderzoek gedaan naar ouderen die een langdurige relatie hebben. Volgens Huitema ervaart deze groep juist minder stress. Medisch seksuoloog Woet Gianotten, consulent ‘gerontoseksuologie’, beaamt dit: “Binnen de groep ouderen met een vaste relatie is vaker acceptatie van het ouder worden. Bij een aanzienlijk deel van de oudere mannen lijkt een minder goede erectie geen argument om niet lekker te vrijen.”

Andere factoren van invloed

Het enige verband tussen veel seks en cardiovasculaire klachten dat Huitema uit het onderzoek kan halen, heeft te maken met medicatie: “In het onderzoek wordt gezegd dat mannen die veel seks hebben en erg tevreden zijn met hun seksleven waarschijnlijk ook seksuele medicatie nemen. Als je als man viagra gebruikt, heb je een grotere kans op een hartaanval.” Gianotten noemt daarnaast een andere factor die niet meegenomen is in het onderzoek: “Ze hebben het alleen over seksuele activiteiten tussen partners. Alle andere seks, dus masturbatie, is weggelaten. En dat heeft zeker ook cardiovasculaire effecten.”

Meerdere kritiekpunten

De onderzoeksgroep bestaande uit 57-85 jarigen vormt een kritiekpunt. Kun je een leeftijdsgroep met zo’n dertig jaar verschil bij elkaar gooien? Gianotten denkt van niet: “De groep van 57-67 jaar is echt heel anders dan de groep van 75-85 jaar.”

Een ander kritiekpunt: de gevonden resultaten zijn niet volledig causaal. Dit punt wordt bevestigd door Wouter Jukema, hoogleraar cardiologie van het Leiden UMC, die meent dat in dit soort artikelen “associatie met causaliteit” wordt verward. Ten slotte noemt Gianotten het verkeerd “dat de Amerikaanse ervaring van één onderzoek wordt overgeheveld naar Nederland.”

Mogelijke verbanden worden harde waarheid

NU.nl heeft een artikel geschreven dat gebaseerd is op een onderzoek met slechts mogelijke verbanden en verschillende kritiekpunten. Volgens Huitema was enige nuance daarom op zijn plaats geweest: “Het onderzoek spreekt in het resultatendeel veel over wat mogelijk een relatie kan hebben. In het artikel van NU.nl zijn deze relaties als een harde waarheid overgenomen.” Bovendien is er niet gelet op vergelijkbare onderzoeken met veelal tegenovergestelde resultaten. Gianotten bevestigt: “Uit longitudinale onderzoeken naar de relatie tussen seks en levensduur lijkt dat frequenter seks bij mannen zorgt dat ze langer leven.”

Seks geen gevaar

Goed nieuws dus voor oudere mannen: ze kunnen gewoon hun gang gaan in bed. Het lijkt niet aannemelijk dat hartproblemen daadwerkelijk worden veroorzaakt door veel seks. NU.nl – dat geen commentaar wilde geven – heeft zich gebaseerd op een twijfelachtig onderzoek en daar te grote conclusies uit getrokken.

Foto: Ian MacKenzie (Flickr, CC BY 2.0).

E-sigaretten 95 procent minder schadelijk?

Monday, October 12th, 2015

Door: Abdelkabir Mandili en Mark Verspoor

‘E-vaping360.comsigaret is 95 procent minder schadelijk dan normale sigaret’, kopte NU.nl op 19 augustus 2015. Bron: een recent onderzoek van Public Health England (PHE). Tegenstrijdige beweringen en onderzoeken veroorzaken verwarring onder consumenten en beleidsmakers: is de e-sigaret daadwerkelijk 95 procent minder schadelijk? Nieuwscheckers concludeert dat deze bewering te stellig is.

Het onderzoek van PHE een adviesorgaan van het Britse Ministerie van Volksgezondheid – is uitgevoerd door een samenwerkingsverband van King’s College Londen en de Universiteit van Londen. Zij vergeleken de conclusies van verschillende studies over de gevaren van e-sigaretten. Hieruit bleek dat de conclusie van een onderzoek uit 2014, dat e-sigaretten 95% minder schadelijk zijn dan normale sigaretten door  nieuwe inzichten in de wetenschap nog steeds wordt bevestigd.

Tegenstrijdige berichten

In tegenstelling tot Public Health England  is het RIVM kritisch over het gebruik van e-sigaretten. In een factsheet uit maart 2014 stelt het instituut: “Bij sommige navulpatronen staat op de verpakking dat ze nicotinevrij zijn, terwijl dat niet het geval is.’’ Het RIVM baseert dit op een onderzoek van het German Cancer Research Center (DKFZ). Het DKFZ concludeert, na onderzoek naar verschillende chemicaliën in e-sigaretten, dat deze nicotinewaarden tussen 0 en 36 mg bevatten. Volgens het DFKZ is ook nicotine in e-sigaretten verslavend en potentieel kankerbevorderend, maar er is volgens het Duitse instituut niet genoeg onderzoek gedaan naar de gevaren op de lange termijn. Daarnaast bestaat er geen specifieke regelgeving voor de kwaliteitscontrole en verkoop van e-sigaretten.

De conclusies van PHE en DFKZ staan lijnrecht tegenover elkaar. Hoe komt het dat zulke toonaangevende gezondheidsinstellingen drastisch van analyse verschillen? De tegenstrijdigheid komt volgens onderzoekers vanwege het geringe onderzoek naar de gevaren van nicotine in e-sigaretten op de lange termijn. De vraag is dus: is het roken van een e-sigaret op lange termijn ook nog 95 procent veiliger? Volgens longarts Wanda de Kanter is nicotine in e-sigaretten op de lange termijn wel degelijk kankerbevorderend. “Cellen die versleept zijn en elders in het lichaam ‘slapend’ aanwezig zijn, kunnen eerder gaan uitgroeien. En dat kan dan leiden tot uitzaaiingen.’’

Publieke opinie

De discussie rond de voor- en nadelen van de e-sigaret wordt verder gecompliceerd door het frame waarin de e-sigaret zich bevindt.  Zo stelt PHE dat bijna de helft van alle Britten zich niet realiseert dat e-sigaretten vele malen minder gevaarlijk zijn dan normale sigaretten. Dit terwijl er jaarlijks 100.000 Britten overlijden aan het roken van tabak. PHE adviseert beleidsmakers te “publiceren dat de e-sigaret 95% minder gevaarlijk is dan roken.” Dit maakt het steeds lastiger voor burgers, maar ook beleidsmakers om de zin van de onzin te scheiden.

Trimbos-instituut

Esther Croes van het Trimbos-instituut stelt dat het niet mogelijk is om de schade die een e-sigaret veroorzaakt samen te vatten in één cijfer zoals PHE heeft gedaan.“Er is overeenstemming binnen de medische wereld dat e-sigaretten minder schadelijk zijn dan normale sigaretten, maar door het grote aantal variabelen is dit niet in één cijfer uit te drukken.Er zijn meer dan 8000 verschillende vloeistoffen die gebruikt worden in navulpatronen en er zijn honderden verschillende e-sigaretten. Hiernaast is een grote variatie in de giftigheid van deze vloeistoffen.” Voor een nauwkeurig onderzoek zouden alle combinaties van vloeistoffen en e-sigaretten getest moeten worden.

Een opmerkelijk deel van de e-sigaret is de damp (rook) die gebruikers uitademen. De stof die dit mogelijk maakt is propyleenglycol. Dit is dezelfde stof die ook in rookmachines op festivals zit. Een matige blootstelling aan deze stof is niet gevaarlijk. “Maar we kennen de gevolgen niet als het voor een langere periode diep in je longen terecht komt, daar bestaat de e-sigaret gewoon nog niet lang genoeg voor”, aldus Croes.

Oordeel

Binnen de medische wereld is er overeenstemming dat het roken van een e-sigaret minder schadelijk is dan een normale sigaret. Maar de bewering dat dit in alle gevallen 95 procent minder schadelijk is, is te stellig. Hiervoor is de e-sigaret nog niet lang genoeg op de markt, en zijn er te veel verschillende modellen en vloeistoffen waar nog geen onderzoek naar is gedaan. Het artikel van Nu.nl is daarom ongenuanceerd. De redactie heeft niet gereageerd op een verzoek om commentaar.

Foto: Vaping360 (Flickr, CC BY 2.0)

300 duizend vluchtende Jezidi: hoe betrouwbaar waren de bronnen?

Friday, October 10th, 2014

door: Yoran Custers en Tess Roelofsen

300 duizend Jezidi op de vlucht, tienduizenden in het Sinjar-gebergte, honderden vrouwen en kinderen levend begraven en tientallen doden op straat. Een situatie die alles behalve overzichtelijk was en voor media nauwelijks controleerbaar, maar waarover gruwelijke berichten zijn verspreid. Wat is er waar van deze verhalen en waar zijn de bewijzen?

Op 10 augustus meldde Mohammed Shia Al-Sudani, de Iraakse minister van Mensenrechten, aan persbureau Reuters dat er in Irak 500 Jezidi-vrouwen en -kinderen zouden zijn vermoord door de Islamitische Staat (IS). Velen van hen zouden levend zijn begraven. Daarnaast zouden honderden vrouwen zijn ontvoerd om als slaaf te werken. De Iraakse minister zou beschikken over beeldmateriaal dat deze gruwelijkheden onomstotelijk bewijst.

Op de vraag of dit beeldmateriaal daadwerkelijk bestaat, ging Reuters niet in. Alternatieve stemmen werden niet aangedragen. Desalniettemin namen verschillende internationale media dit bericht over, zonder aandacht besteden aan het feit dat de uitlatingen van de minister in het persbericht niet of nauwelijks zijn geëvalueerd. Ook in Nederland dook het bericht overal op: van NU.nl tot NRC Handelsblad.

Wat er waar is van de uitspraken van Al-Sudani, is volgens oorlogsjournalist Jan Eikelboom (Nieuwsuur) niet geheel duidelijk: ‘Dat wil niet zeggen dat het niet gebeurd is, maar harde, onafhankelijke bewijzen zijn er niet. Alleen een aantal oncontroleerbare ooggetuigenverklaringen.’ Wel heeft de Amerikaanse academicus Matthew Barber, schrijvend voor Syria Comment, vanuit Irak het slavenverhaal op Twitter bevestigd.

Op diezelfde 10 augustus sprak National Public Radio met de Iraakse plaatsvervangende minister van Mensenrechten, die het getal 500 nuanceerde: ook mensen die waren gestorven wegens gebrek aan eten en drinken waren hierin opgenomen. Ook vond hij het lastig te zeggen hoeveel vrouwen er waren ontvoerd om als slaaf te moeten werken.

Kamil Amin, woordvoerder van het Iraakse ministerie van Mensenrechten, beaamde dit tegenover CNN: ‘It’s difficult to be accurate about these numbers, but initially we have reported 500 Iraqi Yazidis have died from either ISIS direct killings or from starvation and dehydration.’ CNN vermeldde niet in staat te zijn om het genoemde dodental en de bewering dat Jezidi levend waren begraven te verifiëren.

Slachtoffers
Volgens Judit Neurink, correspondent in Noord-Irak voor onder andere Trouw, is het bovendien een tactiek van de IS om angst en verwarring te zaaien: ‘De verhalen over geweld waren voldoende om duizenden (…) op de vlucht te doen slaan, waarna hun dorpen en steden eenvoudig konden worden opgenomen,’ schreef ze begin oktober in Vrij Nederland over de vluchtende Jezidi in Sinjar. Uit de woorden van een Koerdische strijder maakte ze op dat IS gevangen Jezidi-vrouwen hun telefoons teruggeeft om ze zelf informatie te laten verspreiden, waardoor de boodschap een angstige lading krijgt.

Doordat de informatievoorziening voor een groot deel bestaat uit dergelijke boodschappen van slachtoffers, is de berichtgeving rondom de vluchtende Jezidi volgens Wladimir van Wilgenburg wat overdreven. Van Wilgenburg, woonachtig en werkend in Noord-Irak als freelancejournalist, wijst daarnaast op de ontoegankelijkheid van het gebied: ‘Er is geen enkele organisatie die precies weet hoeveel mensen zich bevonden in dat gebied. De IS heeft bovendien geen woordvoerder en staat geen journalist toe om het gebied te bezoeken. Daardoor is hoor en wederhoor onmogelijk.’

Als houvast in de schimmigheid wendden veel (Nederlandse) media zich tot de uitspraken van de Iraakse minister van Mensenrechten Al-Sudani. Zijn beweringen werden daarbij niet zozeer aangenomen als waarheidsgetrouw, maar men vergat deze te voorzien van de nodige nuance – die nota bene voornamelijk van het Iraakse ministerie van Mensenrechten kwam.

Verschillende cijfers
Hoewel niemand kon weten om hoeveel Jezidi het precies ging, deden verschillende cijfers de ronde. Zo ging er op 5 augustus een emotionele oproep de wereld over vanuit het Iraakse parlement. Parlementariër Vian Dakhil, zelf Jezidi, deed een smeekbede om de vluchtende Jezidi te helpen. In een interview met Nieuwsuur vertelde ze dat er 300 duizend Jezidi-vluchtingen waren opgejaagd door de IS. 100 duizend zouden er zelfs al mogelijk zijn vermoord.

Volgens Nieuwsuur-verslaggever Jan Eikelboom stroken deze aantallen niet met de waarheid: ‘Er zijn hoogstens enkele tienduizenden Jezidi gevlucht. Voor de genoemde dodentallen is nooit enig bewijs gevonden.’ Veel (Nederlandse) media lieten deze getallen inderdaad links liggen, of beschouwden ze slechts als ‘de uitspraak van’. Maar om hoeveel Jezidi het dan wel ging, was geen overeenstemming.

Zo meldde NRC Handelsblad dat er zo’n 170 duizend Jezidi op de vlucht waren geslagen. AD.nl meldde 300 duizend vluchtende Jezidi. Beiden verwijzen naar The Guardian. Opvallend is dat AD.nl niet de nuancering maakt die NRC Handelsblad en The Guardian wel maken: 300 duizend vluchtelingen, waarvan een groot gedeelte (zo’n 170 duizend) Jezidi zou zijn.

De Telegraaf meldde 140 duizend vluchtende Jezidi. De krant volgde hierin het ANP, dat ze op zijn beurt had overgenomen van de buitenlandse persbureaus Reuters en Bloomberg. Deze baseerden hun cijfers op een persbericht van Unicef. Volgens Marco van der Laan, chef van Telegraaf.nl, heeft De Telegraaf niet de gewoonte om berichtgeving van het ANP (of Reuters) te checken. ‘Daar ontbreekt gewoon de tijd voor en wij beschouwen het ANP (en Reuters) als een betrouwbare leverancier.

In perspectief

Gezien de complexe situatie en de ontoegankelijkheid van het gebied zijn de Jezidi lastig in kaart te brengen. Wanneer de tijd schaars is al helemaal; bij gebrek aan tijd gaan Nederlandse nieuwsmedia vooral uit van persbureaus, andere media en officiële instanties, die hun informatie grotendeels baseren op ooggetuigen en slachtoffers. Vergeten wordt vaak om iedere uitspraak in perspectief te zien, en om te benadrukken dat niet iedere bewering heilig is.

Linkshandigen dom, slim, creatief, rijker, onhandig en eerder dood

Monday, June 27th, 2011

Door: Petra Meijer

‘Linkshandigen zijn slechter af’, kopte Nu.nl op 8 juni: linkshandigen zijn minder getalenteerd dan rechtshandigen en presteren slechter in groepen. Dit blijkt uit nieuw Australisch onderzoek, dat afrekent met de mythe dat linkshandigen juist creatiever of slimmer zijn dan rechtshandigen. Nieuwscheckers ont-dekte overhaaste conclusies in een slecht vertaald nieuwsbericht over een twee jaar oud onderzoek.

Het begon allemaal op de website van Flinders University (Adelaide), waar de afdeling Marketing & Communications een nieuwsberichtje plaatste over de onderzoeksresultaten van Mike Nicholls, het net nieuw aangestelde hoofd van de afdeling Brain & Cognition. Volgens het nieuwsbericht bleek uit zijn onderzoek dat het met het cognitieve vermogen van linkshandigen slechter gesteld was dan met dat van rechtshandigen: bij het maken van een IQ-test scoorden linkshandigen gemiddeld genomen lager.

Oud nieuws

De daarop volgende dagen dook het bericht overal op in de Australische media en uiteindelijk belandde het via Bitsofscience.org ook op nu.nl. Alhoewel de meeste berichten getuigden van veelvoudig knip- en plakwerk verscheen er ook nieuwe informatie. Sprak het nieuwsbericht van Flinders University nog over cognitief vermogen en IQ-testen, in de diverse media werden er conclusies getrokken over de creativiteit van linkshandigen. Bovendien beweerde Nu.nl dat linkshandige kinderen die in groepen samenwerkten, slechter presteerden dan hun rechtshandige klasgenoten, terwijl er in Australische nieuwsberichten niet over groepsopdrachten gesproken werd.

Enigszins in de war ging Nieuwscheckers daarom op zoek naar het onderzoeksrapport. Maar vreemd genoeg werd in geen van de berichten verwezen naar de oorspronkelijke publicatie. Volgens nu.nl-journalist Jorn van Dooren betrof het een nog niet gepubliceerd onderzoek. Na een e-mail naar de Australische onderzoeker Mike Nicholls had Nieuwscheckers het artikel echter binnen een uur in handen. De in de media warm onthaalde onderzoeksresultaten bleken twee jaar oud te zijn: het onderzoek was gepubliceerd in 2009.

Kleurplaat

Het onderzoek was gebaseerd op een in 2004 vrijgegeven dataset afkomstig uit de Longitudinal Study of Australian Children. Nicholls en zijn team maakten gebruik van de gegevens van bijna vijfduizend kinderen van vier en vijf jaar oud. Tien procent van de kinderen was linkshandig. Vervolgens vergeleken ze de scores van rechts- en linkshandige kinderen op een vocabulairetest en een IQ-test. De derde bron van informatie over de ontwikkeling van het kind waren hun leerkrachten. Zij beantwoordden vragen over het leervermogen, de motorische vaardigheden en taalvaardigheden en de sociale en emotionele ontwikkeling van het kind. Op alle punten werden significante verschillen gevonden tussen links- en rechtshandige kinderen, behalve op het gebied van taalvaardigheid (zoals aangegeven door de docenten en de vocabulairetest). De onderzoekers corrigeerden voor eventuele onderliggende factoren, maar de resultaten bleven nagenoeg gelijk.

‘Het onderzoek toont aan dat linkshandige kinderen in cognitieve ontwikkeling achterblijven op rechtshandige kinderen,’ verklaart Nicholls. Hij geeft toe dat het onderzoek niets zegt over creativiteit. De in de media veel geplaatste foto van een linkshandig kindje dat een kleurplaat inkleurt is dan ook misleidend. Ook gaat het onderzoek niet in op het werken in groepen. De bewering daarover op nu.nl is waarschijnlijk een vertaalfout. ‘Left-handers tend to do worse as a group than right-handers,’ lezen we in de Australische Herald Sun: gemiddeld presteren linkshandigen slechter. ‘Als de linkshandige kinderen in groepen samenwerkten presteerden ze slechter dan hun rechtshandige klasgenoten’, denkt Nu.nl.

Het onderzoek zegt dus niets over creativiteit of samenwerken. Maar welke conclusies kunnen we wel aan dit onderzoek verbinden? ‘Dat er iets behoorlijk mis is gegaan’, zegt Rik Smits, wetenschapsjournalist en schrijver van een boek over linkshandigheid. ‘De uitkomsten van dit onderzoek zijn zo dramatisch en raar dat we de verschillen tussen links- en rechtshandigen overal terug zouden moeten vinden in het straatbeeld en in het onderwijs. Maar dat is niet het geval.’

Lelijk handschrift

Volgens Smits bestaan er de gekste studies naar linkshandigen. Zo blijkt uit onderzoek dat linkshandigen slimmer zijn, maar ook dat ze dommer zijn. Ze zijn onhandig, gaan eerder dood, schrijven lelijk en verdienen meer geld. Hij is dan ook uiterst sceptisch als het om zulke nieuwsberichten gaat. ‘De resultaten van onderzoeken naar linkshandigheid zijn totaal niet consistent en vertonen vaak geen enkele overeenkomst met de praktijk’, zegt Smits.

Hoe het komt dat onderzoeksresultaten van twee jaar oud ineens in het nieuws verschenen? Nicholls laat weten dat er twee jaar geleden ook al een persbericht uit is gegaan. Toen werd het niet door de media opgepakt. Een belangrijke les voor alle wetenschappers die weinig aandacht krijgen voor hun bevindingen: probeer het twee jaar later nog een keer.

Hoe bloter hoe beter

Tuesday, December 1st, 2009

Door Pauline Snel

Woman_naked_breasts

Vrouwen die 40 procent van hun lichaam ontbloten hebben de grootste kans op aandacht van mannen in discotheken. Minder maar ook zeker meer bloot heeft averechtse effecten op het mannelijk schoon. Dat stond 17 november op de nieuwssite Nu.nl. Zou dit een eind maken aan de kleding dilemma’s van alle vrouwen?

Het artikel is gebaseerd op een Brits onderzoek. Psychologen van de Universiteit van Leeds onderzochten het gedag van Britse jongeren in nachtclubs. Door middel van observaties in een discotheek hebben de wetenschappers het gedrag van vrouwelijke en mannelijke bezoekers geanalyseerd.
Dertig uitgaansavonden observeerden de Britse onderzoekers vanaf het balkon de dansende jongeren. Er werd gelet op het dans- en kleedgedrag van de bezoekers en hoe vaak ze elkaar benaderden.

40 procent
Om het onderzoek zo objectief mogelijk te maken werd er niet gekeken naar schoonheid, maar uitsluitend naar dans- en kleedgedrag. Er werd bepaald hoeveel de vrouwen van hun lichaam onbedekt lieten en wat voor een soort dansgedrag ze vertoonde. Ze werden opgedeeld in 3 groepen: nul tot 20 procent bloot, 20 tot 40 procent bloot en 40 procent en bloter. De onderzoekers noteerden vervolgens hoeveel keer mannen de vrouwen benaderden en anders om.
De uitkomsten van het onderzoek waren niet echt verbazend. Vrouwen kregen meer aandacht naar mate ze minder kleren om het lijf hadden en daarbij ook nog seksueel dansden. Vooral het ontbloten van het bovenlichaam had veel effect.

Dat in tegenstelling tot het artikel van Nu.nl. Daarin staat dat vrouwen die 40% van hun lichaam onbedekt laten de meeste aandacht genieten. Vrouwen die meer laten zien van henzelf krijgen juist minder aandacht. En worden zelfs als onbetrouwbaar gezien. In het artikel verwijst Nu.nl naar een stuk uit The Daily Telegraph.
Maar het ideale blootgehalte ligt helemaal niet bij 40 procent, maar juist in de groep 40 procent en HOGER. Daarnaast wordt er in de media nergens een woord gerept over de invloed van het dansgedrag van vrouwen.

Geen navraag
De onderzoeker in kwestie, Colin Hendrie, vindt het jammer dat zijn onderzoek zo uit het verband is gerukt. Hij is heel blij met de kans om het weer recht te zetten.
In een email beschrijft hij hoe het nieuws tot stand is gekomen in Groot Brittannië. Hij heeft slechts tien minuten met één reporter van The Daily Mail gesproken, die vervolgens zijn verhaal heeft verdraaid. Daarna is het onderwerp uitgebreid behandeld door verschillende Britse media, maar journalisten hebben nooit meer navraag bij Hendrie gedaan of zijn wetenschappelijke artikel gelezen. In alle berichtgeving is de bijdrage van suggestief dansen genegeerd. Volgens Hendrie is dit juist een belangrijke component geweest van zijn onderzoek.

Ook op in het stuk op Nu.nl, geschreven door Dennis Rijnvis, komt het dansen niet meer aan bod. In zijn toelichting verteld hij dat Nu.nl nieuws graag snel wil brengen en dan vaak niet de tijd neemt om dingen na te lopen. “Je kan er vaak niet meer werk van maken door tijdsdruk, ook al wil je dat wel.” Het wetenschappelijke artikel heeft hij dan ook niet gelezen. “Het is niet mogelijk om op elke wetenschappelijk tijdschrift een abonnement te hebben. Daar hebben we het geld gewoon niet voor.” Maar ook hij heeft Colin Hendrie niet benaderd. Hij geeft toe te kort door de bocht te zijn gegaan met zijn stuk.

Al met al lag de bron van de fout dus bij de journalisten in Groot Brittanie, maar heeft Nu.nl wel de boot gemist door niet grondiger achter de feiten aan te gaan.
Blijkbaar is er nog een flinke taak voor de factcheckers aan de andere kant van het water weggelegd.

Eeuwige jeugd door sperma slikken?

Friday, November 13th, 2009

Door Melvin Captein en Michael van Dorp

sperma ‘Sperma doorslikken houdt vrouwen jong’, aldus een kop in de lifestyle-sectie van NU.nl op 6 oktober. ’s Lands grootste nieuwssite stond niet alleen. Diverse media berichtten vorige maand over de positieve effecten van spermaconsumptie. Mensen die op regelmatige basis sperma slikken, leven langer en lopen minder risico op het ontwikkelen van Alzheimer. Het nieuws is gebaseerd op onderzoek uit Oostenrijk. Maar de onderzoekers zelf noemen de koppen voorbarig: de experimenten zijn zelfs niet eens op mensen uitgevoerd.

De berichtgeving

‘Vrouwen die hun uiterlijk graag jong houden doen er goed aan geregeld een dosis sperma door te slikken.’ Zo opende NU.nl een artikel naar aanleiding van kort daarvoor gepubliceerd onderzoek van wetenschappers aan de Karl-Franzens universiteit in Oostenrijk. De notie dat alleen vrouwen met sperma in aanraking komen – of dat mannen niet om hun uiterlijk geven – daargelaten, wordt in de originele publicatie niet van dergelijke conclusies gesproken.

Toch aarzelden kranten uit binnen- en buitenland niet om te berichten over de voordelige gevolgen van het slikken van sperma. Op welke gegevens uit het originele onderzoek zijn deze artikelen nu precies gebaseerd?

Spermidine

Het daadwerkelijke onderzoek werd gedaan naar spermidine, een stofje dat in hoge concentraties voorkomt in sperma. Wetenschappers Tobias Eisenberg en Frank Madeo wilden onderzoeken of toediening van spermidine een positief effect heeft op de levensduur van cellen en (daarmee) organismen. Zo voegden zij de stof toe aan de voeding van fruitvliegen en muizen, wat hoopgevende resultaten opleverde. De vliegen leefden tot 30 procent langer, terwijl bij de muizen sprake was van verminderde oxidatieve stress, een stofwisselingstoestand waarvan de gevolgen bijdragen aan het verouderingsproces.

De onderzoekers kwamen tot de ontdekking dat spermidine een remmende werking heeft op necrose, ofwel ongecontroleerde celdood. Tegelijkertijd stimuleert spermidine het proces van autofagie, waarbij een cel zichzelf verteert om zo de eigen levensduur te verlengen. De bron van alle mediacommotie is het feit dat de onderzoekers dit experiment ook op menselijke cellen loslieten, en dezelfde effecten constateerden. Autofagie wordt namelijk een essentiële rol toegedicht in de verwezenlijking van een lange levensduur en een gezond verouderingsproces.

‘Volkomen onzinnig’

Op basis van deze veelbelovende resultaten hebben de verschillende media vervolgens geconcludeerd dat spermidine – en dus ook sperma – goed is voor de huid, ouderdomsziekten als Alzheimer en Parkinson voorkomt en de algehele levensduur verlengt. “Volkomen onzinnig en geheel onverantwoord!”, zegt Jan Hoeijmakers, hoogleraar Moleculaire Biologie aan het Erasmus MC en specialist op het gebied van veroudering. “Het is veel te vroeg om dit soort conclusies te trekken. Er moet eerst nog veel meer zorgvuldig onderzoek gedaan worden in relevante modelsystemen.”

Hoeijmakers is ontdaan door de onzorgvuldigheid waarmee de journalisten naar de methodologie van het onderzoek hebben gekeken. ‘Een mens zit toch echt heel anders in elkaar dan een fruitvliegje of een muis. En ook menselijke cellen op kweek vormen slechts een surrogaatsysteem. Pas als spermidine in een echt humaan systeem is getest kan er iets gezegd worden over mogelijke effecten. Dat nu de suggestie wordt gewekt dat sperma slikken invloed heef t op de celvernieuwing slaat werkelijk  nergens op. Dan neem je als media geen binnenbochten, maar ga je er dwars doorheen.’

Ook de onderzoekers zelf zijn niet blij met de interpretaties van hun resultaten. “Deze conclusies kunnen niet getrokken worden uit ons onderzoek!”, aldus Tobias Eisenberg. Eisenberg bevestigt dat de behaalde resultaten hoopgevend zijn, maar benadrukt dat nergens in het onderzoeksrapport wordt beweerd dat spermidine de beschreven effecten op het menselijk lichaam heeft. “Omdat spermidine levensverlengende effecten heeft op hele organismen, is het een veelbelovende kandidaat voor menselijk onderzoek. Maar tot dat is uitgevoerd, kunnen we geen definitieve conclusies trekken over het effect van spermidine op het menselijk lichaam.”

Geen commentaar

Het heeft er dus veel van weg dat de inhoud van de nieuwsberichten op toonaangevende nieuwssites als NU.nl en Telegraaf.nl (‘Sperma goed voor geheugen’) gesensationaliseerd is om de nieuwswaarde te verhogen. In het hele onderzoek wordt niet één keer gerept over het ‘slikken van sperma’. Bovendien staat de kop op NU.nl tussen aanhalingstekens, wat suggereert dat het hier een quote van de onderzoekers betreft. Pauline van Lintel, die het stuk voor NU.nl schreef,  laat per mail echter weten niet te willen reageren op deze kritiek. Zij heeft in het verleden al vaker nieuwscheckers te woord moeten staan en onthoudt zich van verder commentaar. Jammer, na alle moeite die in het speurwerk is gestoken.

Heilige Graal

De grote woorden en sensationele claims zijn in dit geval niet alleen afkomstig van journalisten. De bron ligt verder stroomopwaarts, bij de universiteit van Graz. Als NU.nl de onderzoekers laat zeggen dat zij misschien wel “de Heilige Graal van het verouderingsonderzoek” hebben gevonden, is dat citaat, anders dan de conclusies over sperma slikken, wel correct. Het komt namelijk rechtstreeks uit het persbericht dat de Universiteit van Graz uitstuurde naar aanleiding van het onderzoek. Kop: “Onderzoekssensatie: onderzoekersduo uit Graz ontdekt ‘Bron van de Jeugd’ in zaadvloeistof.” De onderzoekers, zo vervolgt het persbericht bloemrijk, zijn dichter bij een oeroude wens van de mensheid gekomen – de droom van de eeuwige jeugd.

Eisenberg: “We denken dat onze ontdekkingen van groot belang kunnen zijn omdat, voor zover wij weten voor het eerst, levensverlengende resultaten zijn behaald met een natuurlijke substantie. Er is daarom een goede kans dat spermidine, als het ook bij mensen werkt, gebruikt zou kunnen worden zonder ernstige bijwerkingen.” Met dit laatste onderscheidt spermidine zich bijvoorbeeld van rapamycine, dat ook levensverlengende effecten lijkt te hebben, maar tegelijkertijd het immuunsysteem onderdrukt. Reden om te concluderen dat men nu massaal sperma moet gaan slikken is er echter niet. Spermidine komt namelijk ook voor in voedsel als grapefruits en sojabonen. Bovendien is de hoeveelheid sperma die geslikt zou moeten worden om de eventuele resultaten te behalen volgens Eisenberg “te groot om praktisch te zijn”. Het ziet er voorlopig dus niet naar uit dat sperma op ons dieet komt.

Uitgangspunten
RSS
TIP ONS!
  • arbeid (6)
  • archeologie (3)
  • beurshandel (1)
  • biologie (5)
  • cultuur (6)
  • dagelijks leven (25)
  • economie (15)
  • financiën (2)
  • gezondheid (15)
  • journalistiek (3)
  • mediahype (6)
  • medisch (63)
  • milieu (3)
  • misdaad (28)
  • Multicultureel (7)
  • natuur (8)
  • oorlog (2)
  • pedagogiek (9)
  • politiek (9)
  • psychologie (30)
  • Psychopathie (2)
  • religie (5)
  • seksualiteit (5)
  • Slaap (1)
  • Social media (3)
  • Sport (2)
  • Tandheelkunde (4)
  • Technologie (5)
  • uiterlijk en gezondheid (4)
  • Uncategorized (9)
  • verkeer (6)
  • voeding (8)
  • wetenschap (58)
  • Zorg (4)
  • De Nieuwe Reporter
  • Hans van Maanen
  • Journalistiek & Nieuwe Media
  • FHJ Factcheck
  • Regret the Error
  • Snopes