Posts Tagged ‘tandarts’

Angst voor de tandarts aangepraat

Thursday, October 13th, 2011

door: Jocelyn van Alphen en Simon Bruyning

Dentofobie: angst voor de tandarts. Een emotie die veel Nederlanders voelen opkomen als hun halfjaarlijkse gebits-controle weer voor de deur staat. Als we De Telegraaf van 3 oktober mogen geloven, zal deze angst vanaf 2012 ook nog eens een economische dimensie krijgen: ‘Verzekeraar bang voor nota tandarts’, kopte de grootste krant van Nederland. Reden: tandartsbezoek wordt duurder omdat de tarieven worden vrijgegeven. Nieuwscheckers laat zich niet bang maken: het gaat om een experiment, dat stopt als het te duur wordt.

Vanaf 1 januari 2012 gaat het ministerie van Volksgezondheid een experiment starten om vrije prijzen in de tandartsenbranche in te voeren. Dit betekent dat elke tandarts zelf mag bepalen hoe duur een behandeling wordt. VWS denkt dat dit de concurrentie zal vergroten, met een betere kwaliteit behandelingen voor lagere prijzen als gevolg. Uiterlijk 1 juli 2014 besluit de minister of het experiment wordt verlengd.

Volgens De Telegraaf twijfelen echter ‘maar weinigen’ in de branche eraan dat de prijzen gaan stijgen. Naast deze nogal vage formulering voert de auteur één zorgverzekeraar op, namelijk CZ. ‘’Wat denk je? Lager zullen ze [de prijzen] zeker niet worden”, briest een woordvoerster in het dagblad. De tendens in het artikel is dat het uiteindelijk de patiënt is die hogere rekeningen zal gaan betalen, afhankelijk van zijn polis. Van het feit dat het hier om een experiment gaat, wordt met geen woord gerept.

‘CZ maakt mensen bang’

De Nederlandse Maatschappij tot Bevordering der Tandheelkunde (NMT) trekt fel van leer tegen de berichtgeving in De Telegraaf. Woordvoerder Jeroen van Wijngaarden: ‘’Het NMT is buitengewoon ontstemd over de waarschuwing van CZ. De verzekeraar ventileert zonder enige vorm van onderzoek dat de tandartsrekeningen zullen stijgen. Niet alleen maakt de verzekeraar zich schuldig aan bangmakerij, ook etaleert CZ een totaal gebrek aan kennis van zaken. De vorm waarvoor gekozen is bij de vrije prijsvorming maakt het mogelijk om dit experiment, dat 3 tot 5 jaar gaat duren, nauwkeurig en kritisch te volgen. Verzekeraar CZ heeft op geen enkele manier contact gezocht met de beroepsorganisatie van tandartsen en tandarts-specialisten voorafgaand aan zijn onheilsprofetie. CZ maakt mensen bang voor de tandarts.’’

Verder haalt De Telegraaf nog tandartsenfora aan, om het naderende onheil van prijsstijgingen te bewijzen: ‘’Op tandartsenfora valt te lezen dat de beroepsgroep in de vrije prijzen een mooie kans ziet om de tarieven op te schroeven, nadat de Nederlandse Zorgautoriteit prijsstijgingen jarenlang fors onder de inflatie heeft gehouden.’’
Ongetwijfeld zien enkele tandartsen hun kans schoon nu de prijzen vrij zijn, maar een enkel voorbeeld van zo’n forumdiscussie was hier wel op zijn plaats geweest.

Monitoren

Iets anders waar het artikel aan voorbij gaat: naast het NMT zijn er meer waakhonden die de tandartsprijzen in de gaten houden. Ook de Nationale Zorgautoriteit (NZa) gaat het experiment monitoren. Zo liet minister van VWS Edith Schippers op 29 juni al in een brief aan de Tweede Kamer weten: “Onder ontoelaatbare effecten (van het experiment, red.) versta ik ontwikkelingen die de betaalbaarheid, toegankelijkheid of de kwaliteit van zorg in gevaar brengen. Dat kan inderdaad ook betrekking hebben op te hoge prijzen. De NZa zal hierop continu toezien.’’ Daarnaast meldt de minister in haar brief dat transparantie in dit experiment van groot belang is. Er is dan ook een consumentenwebsite opgezet om prijzen te kunnen vergelijken. Dit alles is overigens allang geen nieuws meer, maar al enkele maanden bekend.

Volgens de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF) moet er nog wel een hoop aan de informatievoorziening gebeuren voor 1 januari: ,,Het probleem is dat het voor de consument op dit moment onduidelijk is waar de keuze voor een tandarts op gebaseerd moet zijn”, aldus woordvoerster Nathalie Koopman. ,,Er zijn nog geen goede kwaliteitsindicatoren. Daar wordt hard aan gewerkt, maar 1 januari komt te vroeg. We houden het angstvallig in de gaten. In eerste instantie zullen de prijsverhogingen wel meevallen. Het zou wel kunnen dat dat iets later gebeurt, bijna niemand weet het. Maar we willen niemand bang maken natuurlijk.”

‘We zijn niet bang’

Het is ook niet zo dat elke verzekeraar vreest voor de komende tarieven. Zo zegt Achmea tegen Nieuwscheckers: “Wij zijn niet bang, maar we denken niet dat de tarieven omlaag gaan. Of ze erg zullen stijgen, geen idee. De consument weet wel ongeveer wat een behandeling kost, maar zal zich met ingang van 2012 van te voren moeten informeren over de nieuwe tarieven.”

Verzekeraars en patiëntenorganisaties zijn er, hoewel een stuk genuanceerder dan in De Telegraaf viel te lezen, dus niet helemaal gerust op. Of ze zich terecht zorgen maken, moet de tijd gaan uitwijzen. Het plan dat Schippers voor ogen heeft, om het experiment ‘in nauwe samenwerking met patiënten- en consumentenorganisaties en verzekeraars’ te doen, om zo te ‘werken aan transparantie van kwaliteitsinformatie’ is blijkens bovenstaande reacties nog niet echt van de grond gekomen.

Dat De Telegraaf deze nuance niet aanbrengt, mag je de krant echter aanrekenen. De auteur van het artikel zei overigens niet te kunnen meewerken met nieuwscheckers.nl. Hij gaf hier geen reden voor. Feit blijft, dat nietsvermoedende consumenten die op 3 oktober de krant opensloegen,  niet volledig zijn geïnformeerd. Zo word je vanzelf bang voor de tandarts.

Ziek in je hoofd als je je tanden wit

Tuesday, May 18th, 2010

Door: Liz Brower

Originele tanden (c) uberculture

Een op de tien mensen die naar de tandarts gaan voor een cosmetische behandeling, zoals tanden bleken of rechtzetten, is op een ziekelijke manier gefixeerd op zijn of haar uiterlijk. Ze lijden aan Body Dysmorphic Disorder (BDD), waarbij patiënten uren per dag besteden om hun ingebeelde mankementen te verhelpen of verhullen. Althans, dat beweerde NRC Handelsblad op 27 maart. De stoornis komt weinig voor, maar blijkbaar zit een groot deel van de BDD’ers regelmatig in de tandartsstoel. Maar dat klopt niet. Uit het originele onderzoek, gepubliceerd in het vakblad Community Dentistry and Oral Epidemiology, blijkt dat het om 4,2 procent gaat, dus dichter bij 1 op de 25.

Het NRC haalt het onderzoek van Ad de Jongh aan, bijzonder hoogleraar angst- en gedragsstoornissen en hoogleraar psychotherapie voor tandartspatiënten. Hierin staat inderdaad dat 9,5 procent van de cosmetische tandartspatiënten die hij onderzocht, voldoet aan twee van de drie sleutelcriteria van BDD. Dat is ongeveer 1 op de 10. Maar twee van de drie betekent nog niet dat iemand BDD heeft. Het werkelijke cijfer blijkt 4,2 procent. Dit aandeel van de patiënten voldoet aan alle criteria. De Jongh zegt: “Het staat niet juist in het NRC-artikel.” Dit artikel is geschreven door emeritus hoogleraar tandheelkunde Michiel Eijkman, die al 37 voor het NRC schrijft. Ook hij is het niet eens met die een op de tien uit de eerste zin: “Dat is een onjuiste mededeling.”

Redactionele hand

Wim Köhler, wetenschapsredacteur van NRC Handelsblad, blijkt verantwoordelijk voor de gewraakte eerste zin: “Nee, strikt genomen is dat niet juist.” In het originele artikel dat Eijkman naar de NRC-redactie stuurde, maakte hij onderscheid tussen degenen die aan twee van de drie BDD-criteria voldeden, en degenen die een volledige diagnose hadden. Dit onderscheid heeft de eindredactie echter laten verdwijnen. Köhler wil hier wel een kanttekening bij plaatsen. In de eerste zin wordt de frase ‘lijdt aan’ gebruikt. Köhler: “Daar kun je ook de groep die  twee van de drie symptomen heeft onder scharen.” Ook al heeft de eindredactie er een hand in gehad, Eijkman is de auteur: “Ik blijf ook na deze bewerking verantwoordelijk voor de inhoud ervan.”

Maar zeven

1 op de 25 blijft nog steeds een hoog aantal, maar ook daar schort iets aan. De Jongh hield een enquête onder 170 cosmetische tandartspatiënten, waarvan er uiteindelijk maar zeven BDD bleken te hebben. De Jongh zelf ziet hier ook een probleem mee: “Als het gaat om zo’n kleine groep patiënten, zijn er heel veel mensen nodig in de onderzoeksgroep om een betrouwbaar resultaat te krijgen.” Iets dergelijks zei hij ook al in zijn originele artikel: “… het aandeel van patiënten met BDD was te klein, en dus moeten de resultaten als inleidend beschouwd worden.” De resultaten zijn dus niet per definitie waar, maar moeten gezien worden als een voorlopige indicator.

Paddestoelen

De Jongh hield zijn enquête in zes tandartsklinieken die gespecialiseerd zijn in cosmetische procedures. De Jongh: “Dit soort klinieken springt als paddestoelen uit de grond.” De resultaten van zijn onderzoek zijn dus ook alleen maar te generaliseren over patiënten die dit soort klinieken bezoeken. In een ‘normale’ tandartspraktijk komt maar een deel van de patiënten voor een cosmetische behandeling, van wie een nog veel kleiner deel mogelijk BDD heeft. De Jongh: “Dit is geen probleem in de gewone praktijk, maar wel in de speciale klinieken. Van alle tandartsopleidingen in Nederland geeft alleen het Academisch Centrum voor Tandheelkunde les over psychopathologie, maar tandartsen moeten zich wel bewust zijn van dit soort problemen.” De kop ‘Tandartsen moeten niet ingaan op extreme wensen cliёntèle’ klopt dus wel. Hoeveel cosmetische tandartspatiënten precies BDD hebben, is niet duidelijk, maar wat er moet gebeuren als het vermoed wordt, is wel bekend. Eijkman: “Uit onderzoek is gebleken dat als kaakchirurgen ingaan op extreme wensen van hun patiënten, het probleem niet wordt opgelost.” Het betreffende onderzoek is gedaan door C.J. Hakman, werkzaam op de sectie Mondziekten en Kaakchirurgie van de Vrije Universiteit.

Geen nieuws

De Jongh schreef al in 2009 voor het tijdschrift Community Dentistry and Oral Epidemiology over BDD onder tandartspatiënten die kwamen voor een cosmetische behandeling. Eijkman gebruikt echter een recenter artikel van De Jongh dat verscheen in het vakblad Quality Practice Tandheelkunde. In dit artikel citeert De Jongh zijn resultaten van een jaar eerder. In deze samenvatting van de onderzoeksresultaten, staat de uiteindelijke grootte van de groep cosmetische tandartspatiënten met BDD niet. Ook staan de resultaten van de post-hoc analyse niet vermeld. Hieruit blijkt dat de resultaten alleen significant zijn voor vrouwen. Doordat Eijkman het latere artikel van De Jongh gebruikte als zijn bron, zijn belangrijke nuances van het onderzoek weggevallen.

Knip en plak

Een zelfde soort bericht als in NRC Handelsblad verscheen op vier gezondheidswebsites, namelijk medicalfacts.nl, dentalinfo.nl, ziekenhuiskrant.nl en kliniekoverzicht.nl. De cijfers uit het NRC waren klakkeloos overgenomen en in drie van de vier artikelen was zelfs dezelfde typefout (‘hooglereaar’) in de kop te vinden.

Rood haar, de mythe voorbij

Friday, November 13th, 2009

Door Frans Corthals

rood haarEen bezoek aan de tandarts zorgt bij menigeen voor knikkende knieën. Mensen met rood haar hebben hier sinds kort een goed excuus voor. Zij blijken namelijk erfelijk belast met meer pijn en angst bij de tandarts. Dat berichtte NRC Handelsblad in de wetenschapsbijlage van 17 oktober. Een opmerkelijk bericht, zeker gezien de lange historie van broodjeaapverhalen rondom het fenomeen rood haar. Opmerkelijk, maar daarom niet minder waar, zo blijkt.

(more…)

Uitgangspunten
RSS
TIP ONS!
  • arbeid (6)
  • archeologie (3)
  • beurshandel (1)
  • biologie (5)
  • cultuur (6)
  • dagelijks leven (25)
  • economie (15)
  • financiën (2)
  • gezondheid (15)
  • journalistiek (3)
  • mediahype (6)
  • medisch (63)
  • milieu (3)
  • misdaad (28)
  • Multicultureel (7)
  • natuur (8)
  • oorlog (2)
  • pedagogiek (9)
  • politiek (9)
  • psychologie (30)
  • Psychopathie (2)
  • religie (5)
  • seksualiteit (5)
  • Slaap (1)
  • Social media (3)
  • Sport (2)
  • Tandheelkunde (4)
  • Technologie (5)
  • uiterlijk en gezondheid (4)
  • Uncategorized (9)
  • verkeer (6)
  • voeding (8)
  • wetenschap (58)
  • Zorg (4)
  • De Nieuwe Reporter
  • Hans van Maanen
  • Journalistiek & Nieuwe Media
  • FHJ Factcheck
  • Regret the Error
  • Snopes